Czy przemoc psychiczna jest karalna, jeśli nie doszło do przemocy fizycznej?

Tak. Art. 207 Kodeksu karnego obejmuje znęcanie się zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Poniżanie, zastraszanie czy stałe upokarzanie mogą wyczerpywać znamiona przestępstwa nawet bez obrażeń ciała, jeśli mają charakter powtarzalny.

Gdzie zgłosić znęcanie się w rodzinie?

Zawiadomienie składa się na policji lub w prokuraturze, ustnie do protokołu albo na piśmie. W przypadku przemocy domowej uruchamiana jest też procedura Niebieskiej Karty. Pomoc oferują organizacje wspierające ofiary przemocy oraz nieodpłatna pomoc prawna.

Co zrobić, gdy sprawca naruszy zakaz zbliżania się?

Naruszenie sądowego zakazu zbliżania się lub nakazu opuszczenia lokalu należy natychmiast zgłosić policji i udokumentować. Niestosowanie się do orzeczonego środka może rodzić dodatkową odpowiedzialność karną sprawcy.

Znęcanie się fizyczne i psychiczne - jak wygląda sprawa i kiedy potrzebny jest adwokat?

Prawo karne · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl

Znęcanie się fizyczne lub psychiczne nad osobą najbliższą lub inną osobą pozostającą w stosunku zależności jest w Polsce przestępstwem opisanym w art. 207 Kodeksu karnego. Co istotne, ustawa zrównuje przemoc psychiczną z fizyczną - poniżanie, zastraszanie, izolowanie czy stałe upokarzanie mogą wyczerpywać znamiona tego czynu, mimo braku obrażeń ciała. Sprawa karna toczy się z oskarżenia publicznego, co oznacza, że po zawiadomieniu organów ściganiem zajmują się policja i prokuratura, a nie sam pokrzywdzony.

Jak zgłosić znęcanie się

Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa można złożyć na policji lub w prokuraturze - ustnie (do protokołu) albo na piśmie. Warto opisać konkretne zdarzenia: daty, miejsca, przebieg, świadków oraz dołączyć posiadane dowody. Równolegle, w sytuacji przemocy domowej, uruchamiana jest procedura "Niebieskiej Karty", którą może wszcząć m.in. policja, pracownik socjalny, oświaty czy ochrony zdrowia. Osoby w trudnej sytuacji materialnej mogą skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej (na podstawie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej) oraz z bezpłatnego poradnictwa organizacji wspierających ofiary przemocy.

Gromadzenie dowodów

W sprawach o znęcanie kluczowe jest wykazanie powtarzalności i wzorca zachowań, dlatego rzetelna dokumentacja ma duże znaczenie. Pomocne bywają: obdukcja lub dokumentacja medyczna (także psychologiczna, potwierdzająca skutki przemocy psychicznej), zeznania świadków, zapis zdarzeń w formie dziennika, korespondencja (SMS, wiadomości, e-maile). W odniesieniu do nagrań rozmów warto zachować ostrożność - dopuszczalność prywatnych nagrań jako dowodu oraz ich zgodność z przepisami o ochronie dóbr osobistych i danych osobowych ocenia sąd w okolicznościach konkretnej sprawy, dlatego ten aspekt najlepiej skonsultować z prawnikiem.

Rola adwokata i środki ochrony pokrzywdzonego

Pokrzywdzony może występować w postępowaniu samodzielnie, ale wsparcie adwokata lub radcy prawnego (jako pełnomocnika) pomaga w sformułowaniu zawiadomienia, gromadzeniu dowodów i reprezentacji przed sądem - a w razie skierowania aktu oskarżenia pokrzywdzony może działać jako oskarżyciel posiłkowy. Prawo przewiduje też środki ochrony: sąd może orzec wobec sprawcy zakaz zbliżania się, zakaz kontaktowania się czy nakaz opuszczenia lokalu. Naruszenie takiego zakazu należy bezzwłocznie zgłaszać policji, bo samo w sobie może rodzić odpowiedzialność. Adwokat doradzi też w kwestii powiązanych spraw rodzinnych, np. dotyczących kontaktów z dziećmi.

Najczęstsze pytania

Czy przemoc psychiczna jest karalna, jeśli nie doszło do przemocy fizycznej?
Tak. Art. 207 Kodeksu karnego obejmuje znęcanie się zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Poniżanie, zastraszanie czy stałe upokarzanie mogą wyczerpywać znamiona przestępstwa nawet bez obrażeń ciała, jeśli mają charakter powtarzalny.
Gdzie zgłosić znęcanie się w rodzinie?
Zawiadomienie składa się na policji lub w prokuraturze, ustnie do protokołu albo na piśmie. W przypadku przemocy domowej uruchamiana jest też procedura Niebieskiej Karty. Pomoc oferują organizacje wspierające ofiary przemocy oraz nieodpłatna pomoc prawna.
Co zrobić, gdy sprawca naruszy zakaz zbliżania się?
Naruszenie sądowego zakazu zbliżania się lub nakazu opuszczenia lokalu należy natychmiast zgłosić policji i udokumentować. Niestosowanie się do orzeczonego środka może rodzić dodatkową odpowiedzialność karną sprawcy.
Czy stać mnie na adwokata, jeśli mam niskie dochody?
Osoby w trudnej sytuacji materialnej mogą skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej oraz bezpłatnego poradnictwa organizacji wspierających ofiary przemocy. W postępowaniu sądowym można też wnioskować o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Podstawa prawna i źródła

Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.

Masz podobną sprawę?

Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.

Zgłoś sprawę