Co grozi za znęcanie się fizyczne?
Prawo karne · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Przemoc fizyczna wobec osoby najbliższej lub zależnej od sprawcy nie jest tylko problemem rodzinnym - to przestępstwo ścigane z urzędu. Polskie prawo przewiduje za nie realne kary pozbawienia wolności, a ofiara może równolegle dochodzić zadośćuczynienia i odszkodowania. Poniżej wyjaśniamy podstawy prawne, kary i ścieżki ochrony ofiar.
Podstawa prawna: art. 207 Kodeksu karnego
Znęcanie się fizyczne lub psychiczne nad osobą najbliższą albo pozostającą w stosunku zależności reguluje art. 207 KK. Typ podstawowy (§ 1) zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Znęcanie nad osobą nieporadną ze względu na wiek, stan psychiczny lub fizyczny (§ 1a) - od 6 miesięcy do lat 8. Znęcanie ze szczególnym okrucieństwem (§ 2) - od roku do lat 10. Jeśli następstwem jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie (§ 3) - od 2 do 15 lat. Znęcanie cechuje powtarzalność i przewaga sprawcy nad ofiarą.
Kiedy stosuje się inne przepisy
Nie każda przemoc fizyczna to znęcanie. Pojedyncze uderzenie bez obrażeń może być naruszeniem nietykalności cielesnej (art. 217 KK - grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku). Spowodowanie tzw. średniego uszczerbku na zdrowiu to art. 157 § 1 KK (od 3 miesięcy do 5 lat), naruszenie czynności ciała na czas do 7 dni - art. 157 § 2 KK (do 2 lat). Ciężki uszczerbek na zdrowiu (np. trwałe kalectwo, choroba realnie zagrażająca życiu) podlega art. 156 § 1 KK i jest zagrożony karą od 3 do 20 lat pozbawienia wolności.
Prawa ofiary i odszkodowanie
Ofiara przemocy domowej może żądać ścigania sprawcy, a w toku procesu karnego złożyć wniosek o naprawienie szkody lub zadośćuczynienie (art. 46 KK). Niezależnie przysługuje droga cywilna - zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych (art. 24 i art. 448 Kodeksu cywilnego) oraz odszkodowanie. Ofiara może też skorzystać z procedury Niebieskiej Karty oraz wnioskować o nakaz opuszczenia mieszkania przez sprawcę na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Bezpłatne wsparcie oferuje m.in. ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie.
Najczęstsze pytania
Czym różni się znęcanie od pobicia?
Znęcanie (art. 207 KK) zakłada powtarzalne, rozłożone w czasie zadawanie cierpień osobie najbliższej lub zależnej. Jednorazowe zdarzenie z obrażeniami kwalifikuje się raczej jako spowodowanie uszczerbku na zdrowiu (art. 157 lub 156 KK) albo naruszenie nietykalności (art. 217 KK).
Czy znęcanie ściga się z urzędu?
Tak, przestępstwo z art. 207 KK jest ścigane z urzędu. Oznacza to, że organy ścigania mają obowiązek prowadzić postępowanie po uzyskaniu informacji o czynie, niezależnie od woli pokrzywdzonego o jego kontynuowaniu.
Czy ofiara może otrzymać odszkodowanie?
Tak. W procesie karnym sąd może orzec obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienie (art. 46 KK). Ofiara może też dochodzić zadośćuczynienia i odszkodowania w odrębnym procesie cywilnym (art. 24 i 448 KC).
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę