Co grozi za fałszowanie deklaracji podatkowych w Polsce?

Świadome podanie organowi podatkowemu nieprawdy lub zatajenie prawdy w deklaracji albo oświadczeniu to nie zwykły błąd rachunkowy, lecz przestępstwo skarbowe. Reguluje je Kodeks karny skarbowy (ustawa z 10 września 1999 r.), a nie - jak błędnie pisano w starszych poradnikach - nieistniejący "kodeks karno-skarbowy". Odpowiedzialność powstaje wtedy, gdy podatnik działa umyślnie i naraża podatek na uszczuplenie. Skala konsekwencji zależy przede wszystkim od wysokości narażonego na uszczuplenie podatku.

Art. 56 KKS - oszustwo podatkowe i jego kary

Zgodnie z art. 56 § 1 KKS podatnik, który składając deklarację lub oświadczenie podaje nieprawdę lub zataja prawdę i przez to naraża podatek na uszczuplenie, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych albo karze pozbawienia wolności, albo obu tym karom łącznie. Gdy kwota narażonego podatku jest mała, czyn stanowi wykroczenie skarbowe zagrożone wyłącznie grzywną (art. 56 § 3 KKS). Górne ustawowe zagrożenie karą pozbawienia wolności za przestępstwa skarbowe sięga 5 lat (a w wypadkach nadzwyczajnego obostrzenia kary - do 10 lat). Spotykane w niektórych tekstach twierdzenie o "25 latach więzienia" za fałszowanie deklaracji jest błędne - takie zagrożenie dotyczy najpoważniejszych zbrodni z Kodeksu karnego, nie przestępstw skarbowych.

Faktury i dokumenty - surowsza odpowiedzialność

Wystawianie tzw. pustych faktur (dokumentujących nieistniejące transakcje) albo posługiwanie się nimi może wiązać się z odpowiedzialnością nie tylko skarbową (art. 62 KKS), ale i karną z Kodeksu karnego. Art. 270a KK (podrabianie lub przerabianie faktur) oraz art. 271a KK (poświadczenie nieprawdy w fakturze) przewidują kary pozbawienia wolności, a przy fakturach o wielkiej wartości (tzw. zbrodnie VAT-owskie z art. 277a KK) - nawet do 25 lat pozbawienia wolności. To właśnie do tych przepisów odnoszą się najwyższe sankcje, a nie do zwykłej deklaracji podatkowej.

Czynny żal i korekta deklaracji

Kodeks karny skarbowy daje realną drogę uniknięcia kary. Czynny żal (art. 16 KKS) - czyli zawiadomienie organu o popełnieniu czynu zabronionego, zanim organ sam je wykryje, połączone z uregulowaniem należności - pozwala uniknąć karalności. Skuteczna korekta deklaracji wraz z zapłatą zaległego podatku i odsetek (art. 16a KKS) również chroni przed odpowiedzialnością karną skarbową. Oprócz sankcji karnych podatnik ponosi odpowiedzialność finansową: musi zapłacić zaległy podatek wraz z odsetkami za zwłokę, a w VAT może mu grozić dodatkowe zobowiązanie podatkowe (sankcja administracyjna z ustawy o VAT).