Co grozi za handel ludźmi? Kary z art. 189a Kodeksu karnego

Handel ludźmi jest jednym z najcięższych przestępstw przeciwko wolności człowieka, traktowanym w polskim prawie jako zbrodnia. Kodeks karny przewiduje za nie surowe kary, a karalne jest nawet samo przygotowanie do jego popełnienia. Poniżej wyjaśniamy, jak prawo definiuje handel ludźmi i jakie sankcje grożą sprawcom.

Czym jest handel ludźmi w rozumieniu prawa

Ustawową definicję handlu ludźmi zawiera art. 115 § 22 Kodeksu karnego. Obejmuje ona m.in. werbowanie, transport, dostarczanie, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osoby w celu jej wykorzystania, z zastosowaniem przemocy, groźby, podstępu, wprowadzenia w błąd albo wykorzystania zależności lub bezradności. Wykorzystanie obejmuje m.in. prostytucję, pracę lub usługi o charakterze przymusowym, niewolnictwo czy pobieranie komórek, tkanek lub narządów. Co istotne, jeżeli zachowanie sprawcy dotyczy małoletniego, stanowi ono handel ludźmi nawet wtedy, gdy nie użyto przemocy, groźby ani podstępu.

Kary za handel ludźmi (art. 189a KK)

Zgodnie z art. 189a § 1 Kodeksu karnego, kto dopuszcza się handlu ludźmi, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3, co oznacza karę w przedziale od 3 do 20 lat. Jest to zbrodnia, a więc czyn najwyższej wagi. Art. 189a § 2 osobno penalizuje przygotowanie do tego przestępstwa, zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Karalność samego przygotowania to wyjątek w prawie karnym, który podkreśla, jak poważnie ustawodawca traktuje ten czyn.

Pomoc dla ofiar i zgłaszanie

Ofiary handlu ludźmi mogą liczyć na wsparcie, w tym pomoc prawną, psychologiczną i schronienie, m.in. za pośrednictwem Krajowego Centrum Interwencyjno-Konsultacyjnego dla ofiar handlu ludźmi (KCIK), finansowanego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Podejrzenie handlu ludźmi można zgłaszać policji (112 lub 997), prokuraturze albo na specjalną infolinię KCIK. Zgłoszenie może pozostać anonimowe.