Co grozi za jazdę po alkoholu? Kary, granice promili i konfiskata pojazdu

Polskie prawo dzieli jazdę po alkoholu na dwie kategorie w zależności od stężenia alkoholu we krwi. Granicą jest 0,5 promila: poniżej tej wartości (od 0,2 do 0,5 promila) kierowca odpowiada za wykroczenie, powyżej 0,5 promila popełnia przestępstwo. To rozróżnienie decyduje o tym, czy sprawa trafi do sądu jako sprawa karna oraz jak surowe będą konsekwencje. Warto znać oba progi, bo różnica jednego promila przekłada się na zupełnie inny rejestr odpowiedzialności.

Stan po użyciu alkoholu (0,2-0,5 promila) - wykroczenie

Prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu, czyli przy stężeniu od 0,2 do 0,5 promila, to wykroczenie z art. 87 Kodeksu wykroczeń. Grozi za nie kara aresztu albo grzywny nie niższej niż 2500 zł. Sąd obligatoryjnie orzeka też zakaz prowadzenia pojazdów na okres od 6 miesięcy do 3 lat. Do tego kierowca otrzymuje 15 punktów karnych. Już ten poziom traktowany jest poważnie, choć formalnie nie jest przestępstwem i nie skutkuje wpisem do Krajowego Rejestru Karnego.

Stan nietrzeźwości (powyżej 0,5 promila) - przestępstwo

Przy stężeniu powyżej 0,5 promila mamy do czynienia ze stanem nietrzeźwości, a czyn kwalifikowany jest jako przestępstwo z art. 178a paragraf 1 Kodeksu karnego. Grozi za nie grzywna od 5000 do 60 000 zł, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Sąd obowiązkowo orzeka zakaz prowadzenia pojazdów na minimum 3 lata oraz świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej (co najmniej 5000 zł). Skazanie oznacza wpis do Krajowego Rejestru Karnego.

Recydywa - surowsze kary za kolejne przewinienie

Jeżeli kierowca prowadził pojazd w stanie nietrzeźwości, mimo że był już wcześniej prawomocnie skazany za taki czyn albo obowiązywał go zakaz prowadzenia pojazdów, odpowiada na podstawie art. 178a paragraf 4 KK. Grozi mu wtedy kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat, a sąd orzeka zakaz prowadzenia pojazdów dożywotnio (z możliwością odstąpienia w wyjątkowych wypadkach) oraz świadczenie pieniężne w wysokości co najmniej 10 000 zł. Recydywa drogowa jest jednym z najczęstszych powodów zaostrzenia odpowiedzialności.

Konfiskata pojazdu i spowodowanie wypadku

Od 14 marca 2024 roku obowiązują przepisy o przepadku pojazdu (art. 44b KK). Sąd obligatoryjnie orzeka przepadek pojazdu lub jego równowartości, gdy kierowca prowadził w stanie nietrzeźwości przy stężeniu co najmniej 1,5 promila we krwi (0,75 mg/l w wydychanym powietrzu) albo gdy spowodował wypadek mając co najmniej 1,0 promila. Jeśli pojazd nie był wyłączną własnością sprawcy (np. leasing, współwłasność), sąd orzeka przepadek równowartości. Spowodowanie wypadku w stanie nietrzeźwości to odrębne, surowsze przestępstwo (art. 177 w związku z art. 178 KK) - kary są wówczas znacznie wyższe, szczególnie gdy doszło do śmierci lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.