Co grozi za napaść na pracownika służby zdrowia?

Agresja wobec lekarzy, pielęgniarek i ratowników medycznych jest realnym problemem, dlatego ustawodawca objął część personelu medycznego wzmocnioną ochroną prawną. Od 5 lutego 2019 r. osoby wykonujące zawód medyczny i udzielające świadczeń opieki zdrowotnej w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego korzystają z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Oznacza to, że napaść na takiego pracownika jest ścigana z urzędu i zagrożona surowszą odpowiedzialnością karną niż zwykłe naruszenie nietykalności osobistej.

Kiedy pracownik medyczny ma status funkcjonariusza publicznego

Ochrona należna funkcjonariuszowi publicznemu nie obejmuje całej pracy personelu medycznego w każdej sytuacji. Zgodnie z art. 44 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz przepisami ustaw zawodowych (m.in. art. 5 ust. 1 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty), z ochrony tej korzysta osoba wykonująca zawód medyczny w związku z udzielaniem świadczeń w warunkach nagłego zagrożenia zdrowotnego. Status funkcjonariusza publicznego mają też z mocy ustawy ratownicy medyczni działający w ramach systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego. Poza tymi sytuacjami pracownik medyczny pozostaje pod ochroną na zasadach ogólnych, jak każdy inny pokrzywdzony.

Jakie kary przewiduje Kodeks karny

Naruszenie nietykalności cielesnej osoby chronionej jak funkcjonariusz publiczny (np. szarpnięcie, popchnięcie, uderzenie) podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków podlega karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3 (art. 222 § 1 Kodeksu karnego). Poważniejszą formą jest czynna napaść z art. 223 KK – dopuszczenie się jej wspólnie z innymi osobami lub z użyciem broni, noża albo innego niebezpiecznego przedmiotu jest zagrożone karą od roku do 10 lat pozbawienia wolności, a jeżeli następstwem jest ciężki uszczerbek na zdrowiu – od 2 do 12 lat. Niezależnie od tego sprawca może odpowiadać za spowodowanie uszczerbku na zdrowiu (art. 156 lub 157 KK), a w razie śmierci ofiary – za zabójstwo lub inne przestępstwo przeciwko życiu.

Okoliczności łagodzące i naprawienie szkody

Wymiar kary nie jest sztywny. Sąd bierze pod uwagę m.in. społeczną szkodliwość czynu, motywację sprawcy, jego dotychczasowy tryb życia i zachowanie po popełnieniu przestępstwa. Dobrowolne poddanie się karze, pojednanie z pokrzywdzonym czy naprawienie szkody mogą wpłynąć na złagodzenie wyroku. W sprawach o mniejszej wadze możliwe bywa warunkowe umorzenie postępowania, jeśli spełnione są przesłanki z art. 66 KK (m.in. niekaralność sprawcy i niewielki stopień winy).