Co grozi za napaść na ratownika medycznego?
Prawo karne · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Agresja wobec medyków na dyżurze i w karetce nie jest tylko problemem etycznym, ale przestępstwem ściganym z urzędu. Polskie prawo traktuje ratownika medycznego wykonującego czynności ratunkowe szczególnie surowo, ponieważ przez czas akcji korzysta on z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszowi publicznemu. Oznacza to, że odpowiedzialność za atak jest tu wyższa niż za podobny czyn wobec zwykłej osoby.
Status ratownika medycznego i podstawa ochrony
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym osoba udzielająca pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz podejmująca medyczne czynności ratunkowe korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych. Ochrona ta dotyczy momentu wykonywania zadań ratowniczych, a nie statusu zawodowego w ogóle. Praktyczny skutek jest taki, że do czynu skierowanego przeciwko ratownikowi w trakcie akcji stosuje się przepisy Kodeksu karnego chroniące funkcjonariuszy.
Naruszenie nietykalności a czynna napaść
Trzeba rozróżnić dwa typy czynów. Naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków (art. 222 § 1 Kodeksu karnego, np. szarpanie, popchnięcie, plucie) zagrożone jest grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Czynna napaść, czyli gwałtowne działanie skierowane przeciwko ciału, zwłaszcza z użyciem przedmiotu niebezpiecznego lub wspólnie z innymi osobami (art. 223 KK), jest zagrożona karą pozbawienia wolności od roku do 10 lat. Znieważenie funkcjonariusza podczas wykonywania obowiązków (art. 226 § 1 KK) podlega grzywnie, ograniczeniu wolności albo pozbawieniu wolności do roku.
Spowodowanie obrażeń i odpowiedzialność dodatkowa
Jeśli atak wywoła konkretny uszczerbek na zdrowiu, sprawca odpowiada dodatkowo z przepisów o przestępstwach przeciwko życiu i zdrowiu: za lekki uszczerbek (rozstrój zdrowia do 7 dni) z art. 157 § 2 KK, za średni z art. 157 § 1 KK, a za ciężki uszczerbek z art. 156 KK, gdzie kara sięga od 3 lat wzwyż. Sąd przy wymiarze kary bierze pod uwagę okoliczności czynu, w tym działanie pod wpływem alkoholu czy użycie narzędzia. Częste w obiegowej dyskusji liczby (np. kary 15 czy 25 lat za sam atak na ratownika) nie wynikają wprost z przepisów chroniących funkcjonariuszy i należy je traktować ostrożnie.
Co zrobić jako świadek lub poszkodowany
Najczęstsze pytania
Czy ratownik medyczny jest funkcjonariuszem publicznym?
Nie w pełnym tego słowa znaczeniu, ale w trakcie wykonywania medycznych czynności ratunkowych korzysta z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszowi publicznemu na podstawie art. 5 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym. Dlatego atak na niego w czasie akcji podlega przepisom KK chroniącym funkcjonariuszy.
Czy popchnięcie ratownika to już przestępstwo?
Tak. Naruszenie nietykalności cielesnej, czyli np. szarpanie, popchnięcie czy plucie, wobec ratownika w trakcie akcji wypełnia znamiona art. 222 § 1 KK i jest zagrożone grzywną, ograniczeniem wolności albo pozbawieniem wolności do roku.
Jaka kara grozi za czynną napaść z użyciem niebezpiecznego przedmiotu?
Czynna napaść na funkcjonariusza z użyciem broni palnej, noża lub innego niebezpiecznego przedmiotu albo działanie wspólnie z innymi osobami podlega na podstawie art. 223 KK karze pozbawienia wolności od roku do 10 lat. Jeśli doszło do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, sprawca odpowiada dodatkowo z art. 156 KK.
Czy mogę zgłosić atak na ratownika, jeśli nie jestem poszkodowanym?
Tak. Przestępstwo to ścigane jest z urzędu, więc zawiadomienie o podejrzeniu jego popełnienia może złożyć każdy, kto był świadkiem zdarzenia. Warto podać czas, miejsce i dane innych świadków oraz zabezpieczyć ewentualne nagrania.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę