Co grozi za nękanie SMS-ami? Stalking w świetle art. 190a Kodeksu karnego

Uporczywe wysyłanie niechcianych, gróźb lub uciążliwych wiadomości tekstowych może wypełniać znamiona przestępstwa uporczywego nękania (stalkingu) z art. 190a Kodeksu karnego. Prawo nie określa minimalnej liczby wiadomości - liczy się to, czy zachowanie ma charakter uporczywy i czy wywołuje u pokrzywdzonego uzasadnione poczucie zagrożenia, poniżenia, udręczenia albo istotnie narusza jego prywatność.

Kary za uporczywe nękanie - art. 190a KK

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 190a par. 1 KK, kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Taka sama kara grozi za podszywanie się pod inną osobę (kradzież tożsamości) wyrządzające jej szkodę majątkową lub osobistą (par. 2). Jeżeli następstwem czynu jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega surowszej karze - od 2 do 15 lat pozbawienia wolności (par. 3). Wbrew obiegowym poradnikom, podstawowy typ nie jest zagrożony karą "do 3 lat" - po nowelizacji z 2020 r. górna granica to 8 lat.

Jak zgłosić nękanie i jak wszczyna się postępowanie

Ściganie podstawowego i kwalifikowanego podszywania się (par. 1 i 2) następuje na wniosek pokrzywdzonego - to on decyduje o uruchomieniu postępowania, składając zawiadomienie z wnioskiem o ściganie na policji lub w prokuraturze. Wyjątkiem jest sytuacja z par. 3 (gdy doszło do targnięcia się na życie), gdzie przestępstwo ścigane jest z urzędu. Zgłoszenie warto złożyć na piśmie, opisując charakter i częstotliwość wiadomości oraz dołączając zgromadzone dowody.

Dokumentowanie dowodów

Powodzenie sprawy często zależy od jakości dowodów. Warto zachować i wydrukować wiadomości, wykonać zrzuty ekranu zawierające treść, numer nadawcy oraz datę i godzinę, a także prowadzić chronologiczny rejestr incydentów. Spójna, szczegółowa dokumentacja pozwala wykazać uporczywy i powtarzalny charakter zachowania, co jest kluczowe dla oceny znamion przestępstwa. Zablokowanie numeru bywa pomocne, ale nie zastępuje zgłoszenia do organów ścigania.

Wsparcie prawne i ochrona pokrzywdzonego

Osoba nękana może skorzystać z pomocy adwokata lub radcy prawnego, którzy pomogą przygotować zawiadomienie, zgromadzić materiał dowodowy i reprezentować pokrzywdzonego w postępowaniu. Oprócz odpowiedzialności karnej sprawcy możliwe jest też dochodzenie roszczeń cywilnych za naruszenie dóbr osobistych. Warto też pamiętać o wsparciu psychologicznym - długotrwałe nękanie potrafi wywołać poważne skutki dla zdrowia psychicznego pokrzywdzonego.