
Co grozi za nielegalne przechowywanie materiałów wybuchowych lub radioaktywnych?
Prawo karne · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Materiały wybuchowe i substancje promieniotwórcze należą do tzw. materiałów niebezpiecznych, których obrót i przechowywanie są w Polsce ściśle reglamentowane. Posiadanie ich bez wymaganego pozwolenia czy koncesji nie jest wykroczeniem porządkowym, lecz przestępstwem przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu. Powodem jest realne zagrożenie dla życia i zdrowia wielu osób oraz dla środowiska. Poniżej wyjaśniamy, na jakim przepisie opiera się odpowiedzialność karna, jaka kara wchodzi w grę i jakie obowiązki ciążą na osobach, które mają z takimi materiałami styczność zawodowo.
Podstawa prawna: art. 171 Kodeksu karnego
Kluczowy przepis to art. 171 Kodeksu karnego, zamieszczony w rozdziale XX (Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu). Zgodnie z art. 171 § 1 k.k. karze podlega ten, kto bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom wyrabia, przetwarza, gromadzi, posiada, używa albo handluje substancją lub przyrządem wybuchowym, materiałem radioaktywnym, urządzeniem emitującym promienie jonizujące lub innym przedmiotem albo substancją, które mogą sprowadzić niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób albo mienia w wielkich rozmiarach. Przewidziana kara to pozbawienie wolności (w typie podstawowym do 8 lat). Warto podkreślić, że jeden przepis obejmuje zarówno materiały wybuchowe, jak i radioaktywne. Nieaktualne lub zagraniczne numery artykułów (np. spotykane w starszych opracowaniach oznaczenia 63a-63c) nie odpowiadają polskiej regulacji.
Koncesje, pozwolenia i obrót cywilny
Legalny obrót materiałami wybuchowymi przeznaczonymi do użytku cywilnego oraz ich wytwarzanie wymaga koncesji i pozwoleń wynikających z odrębnych ustaw, w tym ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją. Działalność związana ze źródłami promieniowania jonizującego i materiałami jądrowymi jest z kolei reglamentowana przez Prawo atomowe, a nadzór sprawuje Państwowa Agencja Atomistyki. Brak wymaganego zezwolenia, przekroczenie jego warunków lub utrudnianie kontroli mogą rodzić odpowiedzialność karną lub administracyjną. Dokładny zakres obowiązków zależy od rodzaju materiału i charakteru działalności, dlatego w konkretnej sprawie warto zweryfikować właściwą ustawę szczególną.
Zagrożenia dla bezpieczeństwa i środowiska
Najczęstsze pytania
Czy za przypadkowe znalezienie i przechowanie materiału wybuchowego można odpowiadać karnie?
Odpowiedzialność karna z art. 171 k.k. opiera się na umyślności. Sam fakt natknięcia się na niebezpieczny przedmiot i niezwłoczne zawiadomienie odpowiednich służb nie stanowi przestępstwa. Ocena zależy jednak od okoliczności konkretnej sprawy, dlatego po znalezieniu takiego przedmiotu należy go nie ruszać i wezwać Policję.
Jaka kara grozi za nielegalne posiadanie materiałów wybuchowych?
W typie podstawowym art. 171 § 1 k.k. przewiduje karę pozbawienia wolności. Wymiar kary w konkretnej sprawie zależy od rodzaju materiału, skali zagrożenia oraz okoliczności czynu, dlatego ostateczną kwalifikację i grożącą karę najlepiej skonsultować z obrońcą.
Kto wydaje pozwolenia na obrót materiałami radioaktywnymi?
Działalność związana z materiałami jądrowymi i źródłami promieniowania jonizującego podlega Prawu atomowemu, a zezwolenia oraz nadzór leżą w gestii Państwowej Agencji Atomistyki.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę