Czy 0,05 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu to to samo co promile?

W rozmowach o jeździe po alkoholu mieszają się dwie zupełnie różne jednostki: promile (‰) i miligramy na litr (mg/l). Promile opisują stężenie alkoholu we krwi, a miligramy na litr - stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu mierzone alkomatem. To nie są synonimy, choć w mowie potocznej często traktuje się je zamiennie. W praktyce policyjnej najczęściej spotyka się wynik podawany w mg/l (analizator wydechu), natomiast progi karne w polskich przepisach zapisane są w obu jednostkach.

Promile a miligramy na litr - co naprawdę mierzymy

Promil to jedna tysięczna (1/1000). Stężenie 0,5‰ oznacza 0,5 grama czystego alkoholu na 1 litr krwi. Wynik z alkomatu wyrażany jest natomiast w mg/l wydychanego powietrza. Aby przeliczyć jedną jednostkę na drugą, w polskich realiach przyjmuje się współczynnik wynikający z proporcji alkoholu we krwi do alkoholu w powietrzu (ok. 2000-2100:1). W uproszczeniu: stężeniu 0,1 mg/l w wydychanym powietrzu odpowiada mniej więcej 0,2‰ we krwi, a 0,25 mg/l - około 0,5‰. To właśnie dlatego ustawodawca podaje progi równolegle w obu jednostkach. Warto pamiętać, że przeliczenia są szacunkowe i nie zastępują badania krwi, które ma w postępowaniu wartość rozstrzygającą.

Progi prawne w Polsce: stan po użyciu i stan nietrzeźwości

Polskie prawo nie zna jednego "limitu", lecz dwa progi. Stan po użyciu alkoholu (art. 46 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości) zachodzi przy stężeniu od 0,2‰ do 0,5‰ we krwi, czyli od 0,1 mg/l do 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu. Prowadzenie pojazdu w tym stanie jest wykroczeniem z art. 87 Kodeksu wykroczeń. Stan nietrzeźwości (art. 115 § 16 Kodeksu karnego) zachodzi powyżej 0,5‰ we krwi, czyli powyżej 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu - i wtedy kierowanie pojazdem jest już przestępstwem z art. 178a Kodeksu karnego. To rozróżnienie jest kluczowe, bo decyduje o tym, czy odpowiadamy za wykroczenie, czy za przestępstwo.

Konsekwencje przekroczenia progów

Prowadzenie w stanie po użyciu alkoholu (wykroczenie) zagrożone jest aresztem albo grzywną oraz obowiązkowym zakazem prowadzenia pojazdów. Prowadzenie w stanie nietrzeźwości (przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.) jest zagrożone karą do 3 lat pozbawienia wolności, obligatoryjnym zakazem prowadzenia pojazdów na okres co najmniej 3 lat oraz świadczeniem pieniężnym na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym i Pomocy Postpenitencjarnej. Dokładny wymiar kary zależy od okoliczności sprawy i sąd ocenia go indywidualnie.