Czy mam prawo zgłosić dodatkowego świadka w sprawie?

W postępowaniu cywilnym każda strona ma prawo zgłaszać dowody na poparcie swoich twierdzeń, w tym dowód z zeznań świadków. Nie oznacza to jednak, że sąd przesłucha każdego zaproponowanego świadka - decyduje o tym po ocenie, czy dowód jest istotny dla rozstrzygnięcia i czy zgłoszono go w odpowiednim czasie. Poniżej wyjaśniamy, jak złożyć wniosek dowodowy o świadka, kiedy sąd może go pominąć i jakie obowiązki ma sam świadek - zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego.

Prawo do zgłaszania świadków

Zgodnie z art. 232 Kodeksu postępowania cywilnego strony są obowiązane wskazywać dowody na potwierdzenie swoich twierdzeń. Wniosek o przesłuchanie świadka powinien wskazywać osobę (imię, nazwisko, adres) oraz - co istotne - fakty, które mają zostać tym dowodem wykazane (art. 235(1) k.p.c.). Sąd dopuszcza dowody, których przedmiotem są fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Można zgłosić więcej niż jednego świadka, jednak sąd może pominąć dowód zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania lub dotyczący okoliczności już dostatecznie wyjaśnionych.

Kiedy sąd może pominąć wniosek o świadka

Sąd pomija dowód m.in. wówczas, gdy jest nieprzydatny do wykazania danego faktu, niemożliwy do przeprowadzenia, dotyczy faktu bezspornego lub gdy wniosek zmierza wyłącznie do zwłoki (art. 235(2) k.p.c.). Duże znaczenie ma także czas zgłoszenia. Strona powinna powołać wszystkie fakty i dowody w pozwie, odpowiedzi na pozew lub w terminie wyznaczonym przez sąd; spóźnione twierdzenia i dowody sąd może pominąć, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich bez swojej winy lub że ich uwzględnienie nie spowoduje zwłoki (art. 205(12) i art. 235(2) k.p.c.). Dlatego warto zgłaszać świadków jak najwcześniej.

Obowiązki i prawa świadka

Świadek prawidłowo wezwany ma obowiązek stawić się w sądzie i złożyć zeznania. Za nieusprawiedliwione niestawiennictwo sąd może nałożyć grzywnę, a nawet zarządzić przymusowe doprowadzenie (art. 274 k.p.c.). Niektóre osoby mają jednak prawo odmowy zeznań - dotyczy to m.in. małżonka strony, jej wstępnych, zstępnych i rodzeństwa (art. 261 k.p.c.). Świadek może też odmówić odpowiedzi na konkretne pytanie, jeśli zeznanie mogłoby narazić jego lub bliskich na odpowiedzialność karną, hańbę albo naruszyć tajemnicę zawodową. Świadkowi przysługuje zwrot kosztów stawiennictwa i utraconego zarobku.