Czy warunkowe umorzenie oznacza, że jestem karany?

Nie. Warunkowe umorzenie nie jest skazaniem - osoba pozostaje w świetle prawa niekarana. Wpis o warunkowym umorzeniu figuruje jednak w Krajowym Rejestrze Karnym do czasu jego usunięcia.

Po jakim czasie usuwa się wpis o warunkowym umorzeniu z KRK?

Dane usuwa się po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Sam okres próby trwa od roku do 3 lat, więc cały proces jest dłuższy niż 'sześć miesięcy' liczone od orzeczenia.

Co grozi za naruszenie warunków próby?

Sąd może podjąć warunkowo umorzone postępowanie, a w razie skazania za przestępstwo umyślne popełnione w okresie próby - musi je podjąć (art. 68 KK). Sprawa wraca wtedy na drogę zwykłego procesu, co wiąże się z ryzykiem skazania.

Czy warunkowe umorzenie jest widoczne w Krajowym Rejestrze Karnym?

Prawo karne · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl

Warunkowe umorzenie postępowania karnego to instytucja przewidziana w art. 66-68 Kodeksu karnego. Pozwala sądowi zakończyć sprawę bez skazania, gdy wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne. Najczęstsze pytanie brzmi: czy taki wpis pojawia się w Krajowym Rejestrze Karnym (KRK) i czy oznacza karalność. Odpowiedź jest niuansowa - dane o warunkowym umorzeniu są gromadzone w KRK, ale osoba, wobec której je zastosowano, w świetle prawa pozostaje niekarana.

Kto może skorzystać z warunkowego umorzenia

Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że będzie przestrzegał porządku prawnego (pozytywna prognoza kryminologiczna). Po nowelizacji obowiązującej od 1 lipca 2015 r. warunkowe umorzenie można stosować wobec sprawcy przestępstwa zagrożonego karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności (art. 66 § 2 KK). Decyzję podejmuje wyłącznie sąd - prokurator może jedynie wystąpić z takim wnioskiem zamiast aktu oskarżenia.

Wpis w KRK a status osoby niekaranej

Warunkowe umorzenie jest odnotowywane w Krajowym Rejestrze Karnym, ale nie jest skazaniem - osoba, wobec której je zastosowano, nie figuruje jako skazana i zachowuje status osoby niekaranej. Ma to praktyczne znaczenie m.in. przy zatrudnieniu: w wielu zawodach (gdy wymaga się 'niekaralności za przestępstwo' w rozumieniu skazania) warunkowe umorzenie nie stoi na przeszkodzie. Trzeba jednak pamiętać, że pracodawca uprawniony do żądania informacji z KRK zobaczy w niej wpis o warunkowym umorzeniu, dopóki nie zostanie on usunięty. Dlatego nie należy utożsamiać 'braku skazania' z 'pustym rejestrem'.

Okres próby i usunięcie wpisu z KRK

Warunkowe umorzenie następuje na okres próby, który wynosi od roku do 3 lat i biegnie od uprawomocnienia się orzeczenia (art. 67 § 1 KK). W tym czasie sąd może oddać sprawcę pod dozór, a także nałożyć obowiązki, np. naprawienie szkody, zadośćuczynienie, świadczenie pieniężne czy obowiązki o charakterze probacyjnym. Dane o warunkowym umorzeniu usuwa się z KRK po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (zgodnie z ustawą o Krajowym Rejestrze Karnym). Popełnienie nowego przestępstwa w okresie próby może skutkować podjęciem warunkowo umorzonego postępowania, co odsuwa w czasie 'czysty' rejestr.

Najczęstsze pytania

Czy warunkowe umorzenie oznacza, że jestem karany?
Nie. Warunkowe umorzenie nie jest skazaniem - osoba pozostaje w świetle prawa niekarana. Wpis o warunkowym umorzeniu figuruje jednak w Krajowym Rejestrze Karnym do czasu jego usunięcia.
Po jakim czasie usuwa się wpis o warunkowym umorzeniu z KRK?
Dane usuwa się po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Sam okres próby trwa od roku do 3 lat, więc cały proces jest dłuższy niż 'sześć miesięcy' liczone od orzeczenia.
Za jakie przestępstwa można uzyskać warunkowe umorzenie?
Co do zasady za przestępstwa zagrożone karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności (art. 66 § 2 KK), gdy wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, a sprawca nie był wcześniej karany za przestępstwo umyślne i rokuje przestrzeganie porządku prawnego.
Co grozi za naruszenie warunków próby?
Sąd może podjąć warunkowo umorzone postępowanie, a w razie skazania za przestępstwo umyślne popełnione w okresie próby - musi je podjąć (art. 68 KK). Sprawa wraca wtedy na drogę zwykłego procesu, co wiąże się z ryzykiem skazania.

Podstawa prawna i źródła

Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.

Masz podobną sprawę?

Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.

Zgłoś sprawę