Jaka jest kara za 720 stawek dziennych grzywny?

Grzywna w prawie karnym skarbowym wymierzana jest w tzw. stawkach dziennych, a nie kwotowo. Sąd ustala najpierw liczbę stawek (która odzwierciedla wagę czynu), a potem wysokość jednej stawki (uzależnioną od sytuacji majątkowej i dochodów sprawcy). Końcowa grzywna to iloczyn tych dwóch wartości. Liczba 720 to maksymalna liczba stawek przewidziana dla przestępstwa skarbowego (art. 23 § 1 Kodeksu karnego skarbowego), a nie z góry określona kwota. Dlatego nie da się podać jednej liczby — 720 stawek może oznaczać zarówno ok. 103 tys. zł, jak i kilkadziesiąt milionów złotych, w zależności od ustalonej wysokości stawki.

Jak liczy się stawkę dzienną

Zgodnie z art. 23 § 3 KKS najniższa stawka dzienna nie może być niższa niż 1/30 minimalnego wynagrodzenia, a najwyższa nie może przekraczać 400-krotności tej najniższej stawki. Punktem odniesienia jest minimalne wynagrodzenie z chwili czynu. Przy minimalnym wynagrodzeniu 4300 zł (obowiązującym od 1 lipca 2024 r.) najniższa stawka dzienna wynosiła ok. 143,33 zł (4300 / 30). Górna granica jednej stawki sięgała wtedy ok. 57 333 zł (400 × 143,33 zł).

Ile realnie wynosi 720 stawek

Mnożąc liczbę stawek przez ich wysokość, otrzymujemy widełki, a nie jedną kwotę. Przy danych z drugiej połowy 2024 r.: minimalna grzywna za 720 stawek to 720 × 143,33 zł, czyli ok. 103 200 zł. Maksymalna grzywna za 720 stawek to 720 × 57 333 zł, czyli ponad 41 mln zł. Kwota 103 tys. zł jest więc dolną, a nie górną granicą kary za 720 stawek. Ponieważ minimalne wynagrodzenie zmienia się (często dwa razy w roku), te kwoty trzeba przeliczać według stawki aktualnej w dacie czynu.

Przestępstwo skarbowe a wykroczenie skarbowe

System stawek dziennych dotyczy przestępstw skarbowych. Drobniejsze naruszenia są wykroczeniami skarbowymi, gdzie grzywnę wymierza się kwotowo, w granicach od 1/10 do dwudziestokrotności minimalnego wynagrodzenia (art. 48 KKS). O tym, czy czyn jest przestępstwem czy wykroczeniem skarbowym, decydują przepisy szczególne, m.in. wysokość uszczuplonej należności publicznoprawnej w odniesieniu do tzw. ustawowego progu. Czynny żal (art. 16 KKS) oraz dobrowolne uregulowanie zaległości mogą pozwolić uniknąć odpowiedzialności karnej skarbowej.

Kto i jak ustala wysokość grzywny

Liczbę i wysokość stawek ustala sąd, kierując się dyrektywami wymiaru kary z Kodeksu karnego skarbowego. Przy liczbie stawek bierze pod uwagę m.in. stopień społecznej szkodliwości czynu i winy, a przy wysokości stawki — dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stan majątkowy i możliwości zarobkowe. Dzięki temu grzywna jest proporcjonalna do sytuacji finansowej skazanego. Od wyroku przysługują środki zaskarżenia, a w razie problemów z zapłatą można wnioskować o rozłożenie grzywny na raty lub jej odroczenie.