Jakie odszkodowanie grozi za nielegalne użycie cudzego filmu?

W procesie cywilnym uprawniony może żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych albo zapłaty dwukrotności stosownego wynagrodzenia (art. 79 ustawy). Trzykrotność, która kiedyś obowiązywała, została uznana za niekonstytucyjną w 2015 r. i nie jest już stosowana.

Czy za naruszenie praw autorskich można trafić do więzienia?

Tak, w sprawach karnych z art. 116–117 ustawy o prawie autorskim możliwa jest kara pozbawienia wolności, której wymiar zależy m.in. od tego, czy sprawca działał dla korzyści majątkowej lub uczynił z naruszeń stałe źródło dochodu. Postępowanie zwykle wszczyna się na wniosek pokrzywdzonego.

Co zrobić po otrzymaniu wezwania do zaprzestania naruszeń?

Należy spokojnie przeanalizować zarzuty, sprawdzić, czy posiada się licencję lub inny tytuł do korzystania z utworu, zabezpieczyć dokumentację i skonsultować się z prawnikiem przed udzieleniem odpowiedzi. Pochopne przyznanie się lub zignorowanie wezwania może pogorszyć sytuację.

Czy zawsze potrzebny jest pełnomocnik?

W sprawach własności intelektualnej przed sądem co do zasady obowiązuje przymus zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego powyżej ustawowego progu wartości sporu. Nawet poniżej tego progu pomoc prawnika znacznie zwiększa szanse na korzystne rozstrzygnięcie.

Naruszenie praw autorskich do materiałów filmowych – jak działa obrońca i jakie prawa ma twórca?

Prawo cywilne · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl

Bezprawne skopiowanie, opublikowanie lub rozpowszechnienie cudzego materiału filmowego to naruszenie majątkowych praw autorskich, regulowane ustawą z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Twórca lub producent, którego prawa naruszono, może dochodzić roszczeń cywilnych, a w określonych sytuacjach sprawca odpowiada również karnie. Prawnik bywa potrzebny obu stronom: uprawnionemu, który chce odzyskać kontrolę nad utworem i uzyskać odszkodowanie, oraz osobie oskarżonej o naruszenie, której obrona często opiera się na licencji, zgodzie albo dozwolonym użytku.

Roszczenia cywilne uprawnionego (art. 79 ustawy)

Zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy o prawie autorskim uprawniony, którego majątkowe prawa autorskie naruszono, może żądać: zaniechania naruszania, usunięcia jego skutków, naprawienia wyrządzonej szkody (na zasadach ogólnych albo przez zapłatę sumy odpowiadającej dwukrotności stosownego wynagrodzenia, które byłoby należne za udzielenie zgody na korzystanie z utworu) oraz wydania uzyskanych korzyści. Ważna uwaga praktyczna: pierwotnie przepis przewidywał także trzykrotność wynagrodzenia w razie zawinionego naruszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 23 czerwca 2015 r. (SK 32/14) uznał trzykrotność za niezgodną z Konstytucją. Obecnie dopuszczalna jest jedynie dwukrotność. Sąd może też nakazać podanie wyroku do publicznej wiadomości (art. 79 ust. 2). Naruszenie autorskich praw osobistych (np. prawa do autorstwa, integralności dzieła) twórca chroni odrębnie na podstawie art. 78 ustawy.

Odpowiedzialność karna sprawcy

Ustawa przewiduje również przepisy karne. Bezprawne rozpowszechnianie cudzego utworu jest zagrożone karą zgodnie z art. 116 ustawy (grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności, którego górna granica rośnie, gdy sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub czyni z tego stałe źródło dochodu). Nielegalne utrwalanie lub zwielokrotnianie cudzego utworu w celu rozpowszechniania penalizuje art. 117. Postępowanie karne w tych sprawach najczęściej toczy się na wniosek pokrzywdzonego. Odpowiedzialność karna i cywilna są od siebie niezależne – skazanie sprawcy nie zamyka drogi do dochodzenia odszkodowania w procesie cywilnym.

Linie obrony w sprawie o naruszenie

Osoba, której zarzuca się bezprawne użycie materiału filmowego, może bronić się na kilka sposobów. Najczęściej wskazuje się na: posiadanie licencji lub zgody uprawnionego, działanie w granicach dozwolonego użytku (np. prawo cytatu z art. 29 ustawy przy zachowaniu jego ustawowych granic), brak po stronie powoda legitymacji do dochodzenia roszczeń albo zawyżenie wysokości szkody. W sprawie karnej istotne jest wykazanie braku zamiaru lub świadomości naruszenia. Każdą z tych linii należy poprzeć dokumentami – umowami, korespondencją, dowodami nabycia praw.

Najczęstsze pytania

Jakie odszkodowanie grozi za nielegalne użycie cudzego filmu?
W procesie cywilnym uprawniony może żądać naprawienia szkody na zasadach ogólnych albo zapłaty dwukrotności stosownego wynagrodzenia (art. 79 ustawy). Trzykrotność, która kiedyś obowiązywała, została uznana za niekonstytucyjną w 2015 r. i nie jest już stosowana.
Czy za naruszenie praw autorskich można trafić do więzienia?
Tak, w sprawach karnych z art. 116–117 ustawy o prawie autorskim możliwa jest kara pozbawienia wolności, której wymiar zależy m.in. od tego, czy sprawca działał dla korzyści majątkowej lub uczynił z naruszeń stałe źródło dochodu. Postępowanie zwykle wszczyna się na wniosek pokrzywdzonego.
Co zrobić po otrzymaniu wezwania do zaprzestania naruszeń?
Należy spokojnie przeanalizować zarzuty, sprawdzić, czy posiada się licencję lub inny tytuł do korzystania z utworu, zabezpieczyć dokumentację i skonsultować się z prawnikiem przed udzieleniem odpowiedzi. Pochopne przyznanie się lub zignorowanie wezwania może pogorszyć sytuację.
Czy zawsze potrzebny jest pełnomocnik?
W sprawach własności intelektualnej przed sądem co do zasady obowiązuje przymus zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego powyżej ustawowego progu wartości sporu. Nawet poniżej tego progu pomoc prawnika znacznie zwiększa szanse na korzystne rozstrzygnięcie.

Podstawa prawna i źródła

Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.

Masz podobną sprawę?

Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.

Zgłoś sprawę