
Ochrona oznaczeń geograficznych: kiedy użycie nazwy jest nielegalne?
Prawo gospodarcze i firmy · 1 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Oznaczenie geograficzne wiąże szczególne cechy, jakość lub renomę produktu z miejscem jego pochodzenia. Chroni ono producentów z danego regionu i konsumentów przed wprowadzaniem w błąd. W Polsce funkcjonują dwa równoległe reżimy: krajowy dla wyrobów przemysłowych i rzemieślniczych (Prawo własności przemysłowej) oraz unijny dla produktów rolnych i środków spożywczych (m.in. ChNP, ChOG, GTS).
Krajowa ochrona w Urzędzie Patentowym
Oznaczenia geograficzne dla towarów innych niż rolno-spożywcze rejestruje Urząd Patentowy RP na podstawie ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Ochrona z rejestracji jest bezterminowa i trwa od dnia wpisu do rejestru oznaczeń geograficznych (art. 184 i nast. PWP). Oznaczenia, na które udzielono prawa z rejestracji, nie mogą być używane przez podmioty, których towary nie spełniają warunków rejestracji (art. 185 PWP). Osoby, które wcześniej w dobrej wierze używały oznaczenia, a ich towary nie spełniają tych warunków, mogą go używać jeszcze nie dłużej niż przez rok od dnia udzielenia prawa (art. 186 PWP).
Unijna ochrona produktów rolno-spożywczych
Dla produktów rolnych i spożywczych (np. wina, sery, wędliny) obowiązuje system unijny: Chroniona Nazwa Pochodzenia (ChNP), Chronione Oznaczenie Geograficzne (ChOG) i Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (GTS). Wnioski w Polsce obsługuje minister właściwy do spraw rynków rolnych, a rejestracja następuje na poziomie Komisji Europejskiej. To w tym reżimie chronione są np. nazwy takie jak Champagne czy oscypek. Bezprawne używanie chronionej nazwy, jej podszywanie się lub naśladowanie jest zakazane na całym obszarze UE.
Roszczenia w razie naruszenia
Naruszenie prawa do oznaczenia geograficznego rodzi przede wszystkim roszczenia cywilne. Uprawniony może żądać zaniechania naruszenia, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a w razie zawinionego naruszenia - naprawienia szkody na zasadach ogólnych (art. 296 w zw. z przepisami o oznaczeniach geograficznych PWP). Ochrony można dochodzić w postępowaniu cywilnym przed sądem; w niektórych sytuacjach wprowadzanie do obrotu towarów z fałszywym oznaczeniem może też naruszać przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz prawa konsumenta.
Najczęstsze pytania
Czym jest oznaczenie geograficzne?
To nazwa wiążąca cechy, jakość lub renomę produktu z określonym miejscem pochodzenia. Po rejestracji tylko produkty spełniające ustalone warunki mogą posługiwać się chronioną nazwą, co chroni producentów i konsumentów przed naśladownictwem.
Kto w Polsce rejestruje oznaczenia geograficzne?
Oznaczenia dla wyrobów przemysłowych i rzemieślniczych rejestruje Urząd Patentowy RP na podstawie Prawa własności przemysłowej. Produkty rolne i spożywcze są chronione w systemie unijnym (ChNP, ChOG, GTS), gdzie rejestracja następuje na poziomie Komisji Europejskiej.
Czy mogę dalej używać nazwy, której używałem przed jej rejestracją?
Tylko ograniczony czas. Jeśli używałeś oznaczenia w dobrej wierze, a Twój towar nie spełnia warunków rejestracji, możesz go używać nie dłużej niż przez rok od dnia udzielenia prawa z rejestracji (art. 186 Prawa własności przemysłowej).
Czego można żądać przy bezprawnym użyciu oznaczenia?
Przede wszystkim zaniechania naruszenia, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a przy zawinieniu - naprawienia szkody. Sprawa toczy się w postępowaniu cywilnym; możliwe jest też powołanie się na przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę