Jak adwokat pomaga w sprawach o naruszenie własności przemysłowej?

Własność przemysłowa to patenty, wzory użytkowe, wzory przemysłowe, znaki towarowe oraz oznaczenia geograficzne. W Polsce reguluje ją przede wszystkim ustawa z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Naruszenie tych praw ma dwa wymiary: cywilny (roszczenia uprawnionego wobec naruszyciela) i karny (wybrane czyny są przestępstwami lub wykroczeniami). Rola adwokata lub radcy prawnego zależy od tego, po której stronie i w którym z tych postępowań występuje klient.

Ochrona cywilna: jakie roszczenia przysługują uprawnionemu

Uprawniony z patentu, prawa ochronnego na znak towarowy czy prawa z rejestracji wzoru może żądać zaniechania naruszenia, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, a w razie zawinionego naruszenia także naprawienia szkody na zasadach ogólnych albo zapłaty sumy pieniężnej odpowiadającej opłacie licencyjnej (m.in. art. 287 i art. 296 Prawa własności przemysłowej). Sąd może też orzec o podaniu wyroku do publicznej wiadomości. Spory o prawa własności intelektualnej rozpoznają od 2020 r. wyspecjalizowane sądy własności intelektualnej. Pełnomocnik buduje sprawę na dokumentach rejestrowych (świadectwa ochronne, wyciągi z rejestrów UPRP lub EUIPO), porównaniu oznaczeń i opiniach biegłych.

Odpowiedzialność karna za naruszenie znaku towarowego

Część naruszeń to przestępstwa. Oznaczanie towarów podrobionym znakiem towarowym w celu wprowadzenia do obrotu oraz obrót takimi towarami są zagrożone karą na podstawie art. 305 Prawa własności przemysłowej; w typie podstawowym grozi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 2, a przy uczynieniu z tego stałego źródła dochodu lub działaniu wobec towarów o znacznej wartości sankcja jest surowsza. Obrońca w takiej sprawie kwestionuje m.in. zamiar sprawcy, tożsamość lub podobieństwo oznaczeń oraz prawidłowość zabezpieczenia dowodów. Konkretną kwalifikację i grożącą karę zawsze należy ustalić indywidualnie.

Dowody, zabezpieczenie i ugoda

W sprawach z zakresu własności przemysłowej kluczowe jest wczesne zabezpieczenie dowodów. Polska procedura przewiduje zabezpieczenie środka dowodowego, wyjawienie lub wydanie środka dowodowego oraz wezwanie do udzielenia informacji o pochodzeniu i sieci dystrybucji towarów (art. 479(96)–479(121) Kodeksu postępowania cywilnego). Wiele sporów kończy się ugodą lub umową licencyjną, co bywa szybsze i tańsze niż wieloletni proces. Wybór drogi (cywilna, karna, ugodowa) zależy od celu klienta i siły posiadanych praw.