Obrońca w sprawach o posiadanie i produkcję narkotyków - jak pomaga?

Postawienie zarzutu posiadania albo wytwarzania środków odurzających lub substancji psychotropowych to sprawa karna prowadzona na podstawie ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Od pierwszych czynności - zatrzymania, przeszukania, przesłuchania - decyzje podejmowane bez znajomości procedury potrafią zaważyć na całym postępowaniu. Rola obrońcy (adwokata lub radcy prawnego) polega na tym, by te decyzje były świadome, a prawa podejrzanego realnie chronione. Nie chodzi o gwarancję uniewinnienia, lecz o rzetelne wykorzystanie środków, jakie daje prawo.

Jak ustawa kwalifikuje posiadanie, wytwarzanie i obrót

Samo posiadanie środków odurzających lub substancji psychotropowych jest zabronione na podstawie art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Typ podstawowy zagrożony jest karą pozbawienia wolności do lat 3, przy znacznej ilości - od roku do 10 lat, a w wypadku mniejszej wagi (art. 62 ust. 3) możliwa jest grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. Wytwarzanie, przetwarzanie i przerabianie środków regulują art. 53 i nast., które przewidują surowszą odpowiedzialność, szczególnie przy znacznej ilości lub działaniu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Wprowadzanie do obrotu i udzielanie innej osobie (art. 56-59) to odrębne, cięższe typy czynów. Kwalifikacja zależy więc nie tylko od ilości, ale i od tego, co dokładnie sprawcy się zarzuca.

Umorzenie przy nieznacznej ilości na własny użytek (art. 62a)

Najważniejszym mechanizmem łagodzącym w sprawach o samo posiadanie jest art. 62a ustawy. Pozwala on prokuratorowi (a w określonych sytuacjach sądowi) umorzyć postępowanie jeszcze przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, gdy przedmiotem czynu jest nieznaczna ilość środków przeznaczonych na własny użytek sprawcy, a orzeczenie kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności popełnienia czynu oraz stopień jego społecznej szkodliwości. Ustawa nie podaje sztywnego progu wagowego dla pojęcia nieznacznej ilości - jego ocena należy do organu i bywa różna w orzecznictwie, dlatego ten sam stan faktyczny może być oceniany niejednolicie.

Co realnie robi obrońca

Obrońca analizuje legalność czynności procesowych - w tym przeszukania i zatrzymania rzeczy - bo wadliwie zebrany materiał może być kwestionowany. Pomaga uniknąć pochopnych wyjaśnień (podejrzany ma prawo odmówić ich składania oraz odmówić odpowiedzi na pytania - art. 175 Kodeksu postępowania karnego). Ocenia, czy zachodzą przesłanki z art. 62a, czy możliwe jest warunkowe umorzenie postępowania (art. 66 Kodeksu karnego), a w sprawach o zażywanie - czy zasadne jest skierowanie na leczenie zamiast kary (art. 72 i 73 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Dobiera też i przedstawia okoliczności łagodzące oraz dba o prawidłową kwalifikację czynu.