Wezwanie z art. 178a KK za jazdę pod wpływem - jak się bronić?

Wezwanie w sprawie z art. 178a Kodeksu karnego oznacza, że organy ścigania podejrzewają prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego. To poważna sprawa karna, dlatego pierwszym krokiem powinno być skorzystanie z pomocy obrońcy i zapoznanie się z aktami. Kluczowe jest rozróżnienie progów alkoholu, bo decyduje ono o tym, czy mamy do czynienia z wykroczeniem, czy z przestępstwem.

Progi alkoholu: wykroczenie a przestępstwo

Polskie prawo rozróżnia dwa stany. Stan po użyciu alkoholu występuje, gdy stężenie wynosi od 0,2 do 0,5 promila we krwi (lub 0,1-0,25 mg/l w wydychanym powietrzu) - prowadzenie pojazdu w tym stanie to wykroczenie z art. 87 Kodeksu wykroczeń. Stan nietrzeźwości zaczyna się powyżej 0,5 promila we krwi (lub 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu) - prowadzenie pojazdu mechanicznego to wtedy przestępstwo z art. 178a § 1 KK. To rozróżnienie jest fundamentem oceny sprawy.

Jakie kary grożą za art. 178a KK

Po nowelizacji obowiązującej od 1 października 2023 r. art. 178a § 1 KK przewiduje karę pozbawienia wolności do lat 3 (wcześniej do 2 lat); możliwe są też grzywna i ograniczenie wolności. Sąd obowiązkowo orzeka zakaz prowadzenia pojazdów na okres co najmniej 3 lat oraz świadczenie pieniężne na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym w wysokości od 5 000 do 60 000 zł. Od 14 marca 2024 r. przy stężeniu od 1,5 promila sąd orzeka przepadek pojazdu (lub jego równowartości). Recydywa drogowa z art. 178a § 4 KK zagrożona jest karą od 3 miesięcy do 5 lat. Trybunał Konstytucyjny w 2024 r. zakwestionował obligatoryjny dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów.

Możliwe kierunki obrony

Linia obrony zależy od stanu faktycznego. Można kwestionować prawidłowość pomiaru: legalizację i wzorcowanie analizatora wydechu, zachowanie odstępu czasowego między pomiarami, wpływ czynników zakłócających. W razie wątpliwości wartość dowodową ma badanie krwi. Warto rozważyć dobrowolne poddanie się karze (art. 387 KPK) lub - przy pierwszym czynie i niskim stopniu społecznej szkodliwości - warunkowe umorzenie postępowania (art. 66 KK), które pozwala uniknąć skazania. Uwaga: opisywany w wielu poradnikach 7-dniowy termin dotyczy sprzeciwu od wyroku nakazowego (art. 506 KPK), a nie 'złożenia obrony' - terminy procesowe należy ustalić indywidualnie z obrońcą.