Wezwanie w sprawie z art. 299 KK (pranie pieniędzy) – co robić?

Wezwanie w sprawie o pranie pieniędzy budzi zrozumiały niepokój, zwłaszcza że nie zawsze wiadomo, czy jest się wzywanym w charakterze świadka, czy podejrzanego. Kluczowe jest spokojne ustalenie swojej roli w postępowaniu, znajomość przysługujących praw i jak najwcześniejsza konsultacja z adwokatem lub radcą prawnym. Poniżej wyjaśniamy podstawy prawne i praktyczne kroki.

Czym jest pranie pieniędzy w rozumieniu art. 299 KK

Art. 299 § 1 Kodeksu karnego penalizuje podejmowanie czynności (przyjmowanie, przekazywanie, wywóz za granicę, ukrywanie, dokonywanie transferu lub przelewu) wobec środków pochodzących z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego, jeśli mogą one udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie ich przestępnego pochodzenia. Czyn ten ma charakter umyślny — odpowiedzialność wiąże się ze świadomością nielegalnego pochodzenia środków. Często towarzyszy on innym przestępstwom gospodarczym lub skarbowym.

Zagrożenie karą

Podstawowy typ z art. 299 § 1 KK jest zagrożony karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Surowsze zagrożenie przewidziano w typach kwalifikowanych — m.in. gdy sprawca działa w porozumieniu z innymi osobami lub osiąga znaczną korzyść majątkową (art. 299 § 5 i 6 KK). Sąd może też orzec przepadek korzyści pochodzących z przestępstwa. Konkretne granice kary mogły ulegać zmianom w wyniku nowelizacji prawa karnego, dlatego dokładny wymiar zagrożenia w danej sprawie warto potwierdzić z pełnomocnikiem na podstawie aktualnego brzmienia ustawy.

Twoje prawa po otrzymaniu wezwania

Najpierw ustal, w jakim charakterze jesteś wzywany. Świadek co do zasady ma obowiązek zeznawać, ale może uchylić się od odpowiedzi na pytanie, jeżeli jej udzielenie mogłoby narazić jego lub osobę najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe (art. 183 § 1 Kodeksu postępowania karnego). Podejrzany ma prawo do obrony, w tym prawo do odmowy składania wyjaśnień i odpowiedzi na pytania (art. 175 KPK) oraz prawo do obrońcy. Organ ma obowiązek pouczyć o tych uprawnieniach. Nie należy składać oświadczeń bez konsultacji prawnej ani — co istotne — ukrywać czy wyprowadzać majątku, bo może to samo w sobie pogłębić odpowiedzialność.