Rola prawnika przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary

Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozwala skazanemu pozostać na wolności pod warunkiem przestrzegania nałożonych przez sąd obowiązków w okresie próby. Instytucję tę regulują art. 69-75 Kodeksu karnego. Dobrze poprowadzona obrona może istotnie zwiększyć szanse na zawieszenie kary oraz na jej utrzymanie, gdy pojawi się ryzyko zarządzenia jej wykonania. Poniżej wyjaśniamy zasady i rolę adwokata lub radcy prawnego.

Kiedy sąd może zawiesić wykonanie kary

Zgodnie z art. 69 par. 1 KK sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności, a zawieszenie wystarczy do osiągnięcia celów kary, w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Limit jednego roku obowiązuje od nowelizacji z 2015 roku (wcześniej było to dwa lata). Okres próby przy zawieszeniu wynosi od roku do 3 lat (a w niektórych przypadkach, np. wobec sprawcy młodocianego lub multirecydywisty, od 2 do 5 lat) i biegnie od uprawomocnienia się wyroku.

Jak obrońca pomaga uzyskać zawieszenie

Rolą obrońcy jest przekonanie sądu o pozytywnej prognozie kryminologicznej - że sprawca nie wróci do przestępstwa. Adwokat gromadzi dowody świadczące na korzyść klienta: zaświadczenia o zatrudnieniu, ukończonych terapiach czy szkoleniach, ustabilizowanej sytuacji rodzinnej, działalności społecznej, naprawieniu szkody i przeproszeniu pokrzywdzonego. Może też negocjować z prokuratorem warunki w trybie konsensualnym (np. dobrowolne poddanie się karze z art. 387 KPK lub wniosek z art. 335 KPK). Przy zawieszeniu sąd może nałożyć dodatkowe obowiązki probacyjne i oddać skazanego pod dozór kuratora.

Obowiązki w okresie próby

W okresie próby skazany musi przestrzegać warunków określonych przez sąd. Mogą one obejmować m.in. dozór kuratora, obowiązek informowania o przebiegu próby, wykonywanie pracy, powstrzymanie się od nadużywania alkoholu, poddanie się terapii, naprawienie szkody czy przeproszenie pokrzywdzonego (katalog obowiązków zawiera art. 72 KK). Niewywiązanie się z tych obowiązków może doprowadzić do zarządzenia wykonania zawieszonej kary, czyli faktycznego skierowania sprawcy do odbycia kary pozbawienia wolności.

Zarządzenie wykonania kary i obrona przed nim