
Adwokat od przestępstw przeciwko bezpieczeństwu państwa i porządkowi publicznemu – kogo wybrać i jak broni
Prawo karne · 5 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Zarzut z zakresu przestępstw zagrażających bezpieczeństwu państwa lub porządkowi publicznemu należy do najpoważniejszych spraw karnych w polskim systemie prawnym. Mowa tu m.in. o przestępstwie o charakterze terrorystycznym, finansowaniu terroryzmu, wzięciu lub przetrzymywaniu zakładnika, sprowadzeniu zdarzeń powszechnie niebezpiecznych czy o przestępstwach przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej (zdrada, szpiegostwo, sabotaż). W tego rodzaju postępowaniach po stronie oskarżenia stoją wyspecjalizowane jednostki – Prokuratura Krajowa, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralne Biuro Śledcze Policji – a materiał dowodowy bywa objęty klauzulą tajności. Dlatego dobór odpowiedniego obrońcy ma tu znaczenie wręcz strategiczne. W tym artykule wyjaśniamy, jak polskie prawo karne kwalifikuje takie czyny, jakie kary realnie grożą, na co zwracać uwagę przy wyborze adwokata oraz jakie konkretne linie obrony i prawa procesowe przysługują podejrzanemu.
Czego dokładnie dotyczą te sprawy w polskim prawie
W polskim Kodeksie karnym nie ma jednego rozdziału pod nazwą "przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu wewnętrznemu". Czyny potocznie tak nazywane rozkładają się na kilka rozdziałów. Rozdział XVII KK (art. 127-139) obejmuje przestępstwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej – m.in. zamach stanu (art. 127), zdradę dyplomatyczną, szpiegostwo (art. 130) oraz sabotaż (art. 140). Rozdział XX KK (art. 163-172) to przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu – sprowadzenie pożaru, zawalenia, eksplozji czy katastrofy (art. 163), a także sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa takiego zdarzenia (art. 164). Rozdział XXXII KK (art. 252-264a) to przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu – wzięcie i przetrzymywanie zakładnika (art. 252) oraz finansowanie przestępstwa o charakterze terrorystycznym (art. 165a). Definicję "przestępstwa o charakterze terrorystycznym" zawiera art. 115 § 20 KK – to czyn zagrożony karą co najmniej 5 lat pozbawienia wolności, popełniony m.in. w celu poważnego zastraszenia wielu osób lub zmuszenia organu władzy do określonego zachowania. Ten sam przepis przewiduje surowsze zasady wymiaru kary, gdy czynowi nadano charakter terrorystyczny.
Jakie kary realnie grożą – bez przesady, ale poważnie
Zagrożenie karą zależy od konkretnej kwalifikacji. Wzięcie lub przetrzymywanie zakładnika z art. 252 § 1 KK jest zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 do 20 lat, a typ kwalifikowany (np. ze szczególnym udręczeniem) – nawet od 5 lat do 25 lat. Finansowanie terroryzmu (art. 165a KK) podlega karze od 2 do 12 lat pozbawienia wolności. Sprowadzenie katastrofy zagrażającej życiu lub zdrowiu wielu osób (art. 163 § 1 KK) jest zagrożone karą od roku do 10 lat, a jeżeli następstwem jest śmierć lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób – od 2 do 15 lat. Szpiegostwo (art. 130 KK) i zamach stanu (art. 127 KK) należą do najpoważniejszych, z zagrożeniem sięgającym dożywotniego pozbawienia wolności. Dodatkowo, jeśli czynowi przypisano charakter terrorystyczny, art. 65 § 1 w zw. z art. 115 § 20 KK nakazuje obostrzenie kary. To realnie poważne sankcje – dlatego rzetelny obrońca nie bagatelizuje sprawy, ale też nie straszy klienta karami, które do danej kwalifikacji nie pasują.
Najczęstsze pytania
Czym jest przestępstwo o charakterze terrorystycznym w polskim prawie?
Definicję zawiera art. 115 § 20 Kodeksu karnego. To czyn zabroniony zagrożony karą co najmniej 5 lat pozbawienia wolności, popełniony w jednym z celów wskazanych w ustawie – m.in. poważnego zastraszenia wielu osób, zmuszenia organu władzy publicznej do określonego działania lub zaniechania, albo wywołania poważnych zakłóceń w ustroju lub gospodarce. Nadanie czynowi charakteru terrorystycznego skutkuje obostrzeniem kary.
Jaka kara grozi za wzięcie zakładnika?
Wzięcie lub przetrzymywanie zakładnika w celu zmuszenia organu lub osoby do określonego zachowania (art. 252 § 1 KK) jest zagrożone karą pozbawienia wolności od 3 do 20 lat. Typ kwalifikowany, np. połączony ze szczególnym udręczeniem zakładnika, jest zagrożony karą od 5 lat do 25 lat pozbawienia wolności.
Czy mogę zostać oskarżony, jeśli dowody pochodzą z podsłuchu?
Tak, ale legalność i procesowa przydatność dowodów z kontroli operacyjnej można skutecznie kwestionować. Obrońca bada, czy kontrolę zarządzono i przedłużono zgodnie z procedurą, czy dotyczyła czynu objętego katalogiem ustawowym oraz czy nie naruszono tajemnic chronionych. Wadliwie zdobyty dowód może zostać zakwestionowany w toku postępowania.
Co powinienem zrobić, jeśli jestem objęty śledztwem ABW?
Skorzystaj z prawa do milczenia (art. 175 KPK) i nie składaj wyjaśnień przed konsultacją z adwokatem. Po zatrzymaniu masz prawo do niezwłocznego kontaktu z obrońcą (art. 245 KPK). Nie usuwaj żadnych danych ani dokumentów. Jak najszybciej zaangażuj wyspecjalizowanego adwokata, najlepiej jeszcze przed pierwszym przesłuchaniem.
Ile kosztuje obrona w tak poważnej sprawie karnej?
Honorarium ustala się umownie – jako stawkę godzinową lub ryczałt za etap postępowania (śledztwo, proces, apelacja). W sprawach o przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu państwa koszt bywa wyższy ze względu na obszerność akt, utajnienie materiałów i czas trwania postępowania. W razie obrony z urzędu obowiązują stawki z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Powiązane poradniki
- Co grozi za przestępstwo o charakterze terrorystycznym w Polsce? Kary z Kodeksu karnego
- Przestępstwa o charakterze terrorystycznym (art. 115 § 20 KK) – obrona i kary
- Przestępstwa o charakterze terrorystycznym w prawie polskim i UE
- Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu infrastruktury obronnej - zarys odpowiedzialności
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (przestępstwa przeciwko RP – art. 127-139; bezpieczeństwo powszechne – art. 163-164; zakładnik – art. 252; finansowanie terroryzmu – art. 165a; definicja przestępstwa terrorystycznego – art. 115 § 20)
- Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (prawo do odmowy wyjaśnień – art. 175; kontakt z obrońcą po zatrzymaniu – art. 245; tymczasowe aresztowanie – art. 258)
- Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (zakres zadań i kontroli operacyjnej w sprawach bezpieczeństwa państwa)
- Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (zasady wykonywania obrony w sprawach karnych)
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Opisz sprawę