Przestępstwa przeciwko ochronie informacji (art. 265-269b KK) - jak pomaga adwokat?

Przestępstwa przeciwko ochronie informacji to grupa czynów uregulowanych w rozdziale XXXIII Kodeksu karnego (art. 265-269b KK). Obejmują m.in. nielegalne uzyskanie dostępu do systemu lub danych (hacking), podsłuch i podgląd, niszczenie i utrudnianie dostępu do danych, sabotaż komputerowy oraz wytwarzanie tzw. narzędzi hakerskich. Sprawy tego rodzaju są technicznie złożone: kluczowe dowody mają postać cyfrową (logi, kopie binarne, metadane), a granica między przestępstwem a działaniem legalnym bywa cienka. Adwokat specjalizujący się w tej dziedzinie z jednej strony broni osób oskarżonych (kwestionuje zamiar, dopuszczalność dowodów i prawidłowość zabezpieczenia nośników), z drugiej reprezentuje pokrzywdzonych - firmy i osoby, których dane lub systemy zaatakowano. Poniżej wyjaśniamy, jakie czyny obejmuje rozdział XXXIII KK, jakie kary grożą, jak wygląda postępowanie dowodowe oraz jak ochrona danych osobowych (RODO i ustawa krajowa) łączy się z odpowiedzialnością karną.

Czym są przestępstwa przeciwko ochronie informacji

Rozdział XXXIII KK chroni poufność, integralność i dostępność informacji oraz prawidłowe działanie systemów teleinformatycznych. Mieści się tu kilka odrębnych typów czynów. Art. 265 KK penalizuje ujawnienie lub wykorzystanie informacji niejawnych o klauzuli tajne lub ściśle tajne. Art. 266 KK dotyczy naruszenia tajemnicy zawodowej lub służbowej przez osobę zobowiązaną do jej zachowania. Art. 267 KK to bezprawne uzyskanie dostępu do informacji nieprzeznaczonej dla sprawcy (w tym przełamanie zabezpieczeń - hacking) oraz nielegalny podsłuch i podgląd przy użyciu urządzeń. Art. 268 i 268a KK karzą niszczenie, uszkadzanie lub utrudnianie dostępu do danych. Art. 269 KK dotyczy sabotażu wobec danych o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa. Art. 269a KK penalizuje zakłócanie pracy systemu (np. atak DDoS), a art. 269b KK - wytwarzanie i udostępnianie narzędzi oraz haseł służących do popełniania tych przestępstw. Identyfikacja właściwego przepisu to pierwszy krok każdej obrony i każdego zawiadomienia.

Jakie kary grożą - art. 267-269b KK

Sankcje zależą od konkretnego czynu. Bezprawne uzyskanie dostępu do informacji oraz nielegalny podsłuch z art. 267 KK zagrożone są grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Niszczenie lub utrudnianie dostępu do danych z art. 268 KK to grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 2 (a w typie kwalifikowanym, gdy dotyczy danych o szczególnym znaczeniu - do lat 3). Niszczenie danych informatycznych z art. 268a KK zagrożone jest karą do 3 lat, a wyrządzenie znacznej szkody majątkowej kwalifikuje czyn surowiej. Sabotaż komputerowy z art. 269 KK podlega karze od 6 miesięcy do 8 lat. Zakłócanie pracy systemu z art. 269a KK oraz wytwarzanie narzędzi hakerskich z art. 269b KK zagrożone są karą do 5 lat pozbawienia wolności. Większość czynów z art. 266, 267 i 268 KK ściganych jest na wniosek pokrzywdzonego, co ma istotne znaczenie procesowe - bez wniosku organy nie wszczną postępowania.