Piractwo przemysłowe i podrabianie towarów - jak kancelaria chroni Twoją markę

Piractwo przemysłowe i podrabianie towarów to nie abstrakcyjny problem wielkich koncernów. Dotyka producentów odzieży, kosmetyków, części samochodowych, oprogramowania, a coraz częściej także małych firm sprzedających własne wzory na Allegro czy w sklepach internetowych. W polskim prawie ochrona przed podróbkami opiera się na trzech filarach: ustawie Prawo własności przemysłowej (znaki towarowe, wzory przemysłowe, patenty), ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz przepisach Kodeksu karnego. Co istotne, ten sam czyn - na przykład sprzedaż butów z podrobionym logo - może jednocześnie naruszać znak towarowy i prawa autorskie, a sprawcy grozi odpowiedzialność karna i cywilna. W tym artykule wyjaśniamy, jak realnie wygląda obrona marki w Polsce, jakie kroki podejmuje kancelaria i czego można dochodzić przed sądem.

Czym jest piractwo przemysłowe i podrabianie towarów w polskim prawie

Podrabianie towarów polega na oznaczaniu produktów zarejestrowanym znakiem towarowym, do którego sprawca nie ma prawa, albo na wprowadzaniu do obrotu takich oznaczonych towarów. Kluczowy jest art. 305 ust. 1 Prawa własności przemysłowej: kto w celu wprowadzenia do obrotu oznacza towary podrobionym znakiem towarowym (w tym zarejestrowanym znakiem, którego nie ma prawa używać) lub takie towary z podrobionym znakiem wprowadza do obrotu, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Jeżeli sprawca uczynił sobie z tego procederu stałe źródło dochodu albo dopuszcza się go w stosunku do towarów o znacznej wartości, grozi mu kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 5 (art. 305 ust. 3 PWP). Piractwo w rozumieniu prawa autorskiego to z kolei bezprawne kopiowanie i rozpowszechnianie cudzych utworów - od wzorów graficznych po oprogramowanie. Warto rozdzielać te pojęcia: podrobiony znak chroni Prawo własności przemysłowej, a skopiowany wzór czy program może chronić prawo autorskie.

Odpowiedzialność karna - znaki towarowe i prawa autorskie

Po stronie karnej najważniejsze przepisy to art. 305 PWP (podrabianie znaków towarowych) oraz art. 115-118 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Art. 116 tej ustawy penalizuje bezprawne rozpowszechnianie cudzego utworu - w typie podstawowym grozi za to grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do lat 2, a gdy sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, do lat 3. Jeżeli z popełniania przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu albo organizuje lub kieruje taką działalnością, kara sięga 5 lat. Art. 117 dotyczy bezprawnego utrwalania lub zwielokrotniania utworu, a art. 118 - paserstwa nośnikami pirackimi. Co ważne, większość tych czynów ścigana jest na wniosek pokrzywdzonego (art. 122 prawa autorskiego), co oznacza, że bez zawiadomienia uprawnionego prokuratura nie wszczyna postępowania z urzędu - dlatego tak istotna jest aktywność właściciela marki.