Czym zajmuje się prawnik od przestępstw przeciwko własności przemysłowej?
Prawo gospodarcze i firmy · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Własność przemysłowa, czyli znaki towarowe, patenty, wzory i oznaczenia geograficzne, ma realną wartość gospodarczą, a jej naruszenia bywają nie tylko podstawą roszczeń cywilnych, lecz także przestępstwami. Prawnik specjalizujący się w tej dziedzinie pomaga zarówno przedsiębiorcom dochodzącym ochrony, jak i osobom, którym postawiono zarzuty. Poniżej omawiamy podstawy prawne i praktyczny zakres takiej pomocy.
Co chroni prawo własności przemysłowej
Podstawowym aktem jest ustawa z 2000 r. Prawo własności przemysłowej (PWP). Reguluje ona m.in. udzielanie patentów na wynalazki, praw ochronnych na znaki towarowe i wzory użytkowe oraz praw z rejestracji wzorów przemysłowych. Prawo autorskie (do utworów) regulowane jest odrębnie ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Warto rozróżniać te reżimy: znak towarowy i patent podlegają PWP, a np. tekst, grafika czy program komputerowy - prawu autorskiemu.
Przestępstwa z ustawy PWP
Tytuł X ustawy PWP zawiera przepisy karne. Art. 305 PWP penalizuje oznaczanie towarów podrobionym znakiem towarowym (lub zarejestrowanym, do którego sprawca nie ma prawa) w celu wprowadzenia do obrotu oraz obrót takimi towarami. Typ podstawowy zagrożony jest grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2, a w przypadku uczynienia z tego stałego źródła dochodu lub znacznej wartości towarów kara jest surowsza (do 5 lat). Art. 303 PWP dotyczy przywłaszczenia sobie autorstwa albo wprowadzenia w błąd co do autorstwa cudzego projektu wynalazczego, a art. 304 PWP zgłoszenia cudzego wynalazku, wzoru lub znaku w celu uzyskania ochrony. Większość tych przestępstw jest ścigana na wniosek pokrzywdzonego.
Przestępstwa z prawa autorskiego
Gdy naruszenie dotyczy utworu, zastosowanie znajdują przepisy karne ustawy o prawie autorskim. Art. 115 penalizuje przywłaszczenie autorstwa (plagiat) i wprowadzenie w błąd co do autorstwa, art. 116 bezprawne rozpowszechnianie utworu, a art. 117 zwielokrotnianie w celu rozpowszechnienia. Kary obejmują grzywnę, ograniczenie wolności i pozbawienie wolności, którego górna granica zależy od typu czynu (np. działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub w sposób uczyniony stałym źródłem dochodu).
Najczęstsze pytania
Czy podrabianie znaku towarowego to przestępstwo?
Tak. Art. 305 ustawy Prawo własności przemysłowej penalizuje oznaczanie towarów podrobionym znakiem w celu wprowadzenia do obrotu oraz obrót nimi. Typ podstawowy grozi grzywną, ograniczeniem wolności lub pozbawieniem wolności do lat 2, a typ kwalifikowany - do 5 lat.
Czym różni się ochrona patentu od ochrony utworu?
Patenty, znaki towarowe i wzory chroni ustawa Prawo własności przemysłowej (rejestracja w Urzędzie Patentowym). Utwory (teksty, grafika, oprogramowanie) chroni ustawa o prawie autorskim, gdzie ochrona powstaje z chwilą stworzenia utworu, bez rejestracji.
Czy w sprawach o naruszenie IP można działać samodzielnie?
Formalnie tak, ale ze względu na złożoność przepisów i procedur ryzyko błędu jest wysokie. W sprawach przed sądem własności intelektualnej w wielu wypadkach obowiązuje przymus zastępstwa przez zawodowego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego, a w sprawach technicznych także rzecznika patentowego).
Kto ściga przestępstwa z ustawy PWP?
Większość przestępstw z ustawy Prawo własności przemysłowej (np. art. 303-305) jest ścigana na wniosek pokrzywdzonego. Oznacza to, że dla wszczęcia postępowania konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku przez uprawniony podmiot.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę