Finansowanie terroryzmu (art. 165a KK) - co grozi i jak się bronić

Finansowanie terroryzmu w polskim systemie prawnym to nie tylko hasło z dyrektyw unijnych, ale konkretne przestępstwo opisane w art. 165a Kodeksu karnego. Wbrew obiegowemu przekonaniu nie chodzi wyłącznie o przekazywanie pieniędzy zbrojnym organizacjom za granicą. Odpowiedzialność karną może ponieść także osoba, która gromadzi, przekazuje lub oferuje środki finansowe w zamiarze sfinansowania czynu o charakterze terrorystycznym, a nawet ta, która jedynie pokrywa koszty utrzymania takiej grupy lub osoby. Zarzut z art. 165a KK jest jednym z najpoważniejszych w polskim prawie karnym - to zbrodnia zagrożona karą od 2 do 12 lat pozbawienia wolności. W tym artykule wyjaśniamy, co dokładnie penalizuje polskie prawo, jak definiowane jest przestępstwo o charakterze terrorystycznym, jakie obowiązki spoczywają na bankach i przedsiębiorcach oraz jak wygląda realna obrona w takich sprawach.

Co dokładnie mówi art. 165a Kodeksu karnego

Zgodnie z art. 165a § 1 KK, kto gromadzi, przekazuje lub oferuje środki płatnicze, instrumenty finansowe, papiery wartościowe, wartości dewizowe, prawa majątkowe lub inne mienie ruchome albo nieruchomości w zamiarze sfinansowania przestępstwa o charakterze terrorystycznym (lub wybranych innych poważnych przestępstw, m.in. z art. 252 KK - wzięcie zakładnika czy art. 255a KK - rozpowszechnianie treści ułatwiających terroryzm), podlega karze pozbawienia wolności od 2 do 12 lat. Tej samej karze podlega ten, kto udostępnia tak rozumiane mienie zorganizowanej grupie albo związkowi mającym na celu popełnienie takiego przestępstwa, osobie biorącej udział w takiej grupie lub związku albo osobie mającej zamiar popełnić takie przestępstwo. Z kolei art. 165a § 3 KK przewiduje łagodniejszą odpowiedzialność (kara pozbawienia wolności do lat 3) dla osoby, która nie będąc do tego zobowiązana, pokrywa koszty związane z zaspokojeniem potrzeb lub wykonaniem zobowiązań finansowych takiej grupy, związku lub osoby. Kluczowe jest to, że przepis chroni przed finansowaniem terroryzmu niezależnie od tego, czy planowany zamach faktycznie doszedł do skutku.

Czym jest przestępstwo o charakterze terrorystycznym (art. 115 § 20 KK)

Aby zrozumieć zakres art. 165a KK, trzeba sięgnąć do definicji z art. 115 § 20 KK. Przestępstwem o charakterze terrorystycznym jest czyn zabroniony zagrożony karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 5 lat, popełniony w celu: poważnego zastraszenia wielu osób; zmuszenia organu władzy publicznej Rzeczypospolitej Polskiej, innego państwa albo organu organizacji międzynarodowej do podjęcia lub zaniechania określonych czynności; albo wywołania poważnych zakłóceń w ustroju lub gospodarce państwa, innego państwa lub organizacji międzynarodowej. Groźba popełnienia takiego czynu również mieści się w definicji. To właśnie ten szczególny zamiar (tzw. cel terrorystyczny) odróżnia zwykłe przestępstwo od czynu o charakterze terrorystycznym i decyduje o tym, że jego finansowanie podpada pod art. 165a KK, a nie pod łagodniejsze przepisy.