Obrona w sprawach o finansowanie terroryzmu - jak wygląda?

Finansowanie terroryzmu jest w polskim prawie odrębnym przestępstwem, a jednocześnie obszarem ścisłej regulacji administracyjnej dotyczącej instytucji finansowych. Karnoprawną podstawą jest art. 165a Kodeksu karnego, natomiast obowiązki w zakresie przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu wynikają z ustawy z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, czyli tak zwanej ustawy AML. Obrona w tych sprawach łączy więc wiedzę z prawa karnego i z regulacji rynku finansowego.

Na czym polega przestępstwo z art. 165a KK

Artykuł 165a KK penalizuje gromadzenie, przekazywanie lub oferowanie środków płatniczych, instrumentów finansowych, papierów wartościowych, wartości dewizowych, praw majątkowych lub innego mienia w celu sfinansowania przestępstwa o charakterze terrorystycznym. Czyn ten zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 2 do 15 lat (art. 165a § 1 KK). Łagodniej, karą do 3 lat, odpowiada ten, kto bez prawnego obowiązku pokrywa koszty zaspokojenia potrzeb lub wykonania zobowiązań finansowych grupy, związku albo osoby zmierzających do popełnienia takiego przestępstwa (art. 165a § 3 KK). Istotny jest tu zamiar wsparcia działalności terrorystycznej, którego wykazanie obciąża oskarżyciela.

Obowiązki instytucji finansowych według ustawy AML

Ustawa z 2018 r. nakłada na instytucje obowiązane, takie jak banki, biura rachunkowe czy kancelarie w określonym zakresie, obowiązki stosowania środków bezpieczeństwa finansowego: weryfikacji tożsamości klienta, monitorowania transakcji oraz zgłaszania podejrzanych operacji do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej. Funkcjonuje również Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych. Naruszenie obowiązków AML grozi karami administracyjnymi, które mogą sięgać znacznych kwot. Należy odróżnić tę odpowiedzialność administracyjną od odpowiedzialności karnej z art. 165a KK.

Linie obrony w sprawie o finansowanie terroryzmu

Obrona koncentruje się przede wszystkim na zamiarze. Wiele transakcji finansowych jest wieloznacznych, a oskarżenie musi udowodnić, że oskarżony działał z zamiarem wsparcia przestępstwa o charakterze terrorystycznym. Obrońca bada legalność źródeł środków, analizuje kontekst przepływów finansowych, korzysta z opinii biegłych z zakresu rachunkowości oraz kwestionuje sposób uzyskania dowodów i ewentualne uchybienia proceduralne w śledztwie. Skuteczna obrona wymaga rzetelnej, fachowej analizy danych finansowych, a nie zarządzania wizerunkiem medialnym.