Przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową - co grozi pracodawcy?

Polski Kodeks karny chroni nie tylko mienie i życie, ale także prawa osób wykonujących pracę zarobkową. Przepisy rozdziału XXVIII Kodeksu karnego (art. 218-221) penalizują najpoważniejsze nadużycia pracodawców - od złośliwego łamania praw pracowniczych po narażanie zdrowia i życia zatrudnionych. Obok odpowiedzialności karnej pracownik może dochodzić swoich praw przed sądem pracy oraz w postępowaniu przed Państwową Inspekcją Pracy.

Złośliwe lub uporczywe naruszanie praw pracownika - art. 218 KK

Zgodnie z art. 218 § 1a Kodeksu karnego, kto wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Przepis chroni m.in. przed niewypłacaniem wynagrodzenia, bezprawnymi potrąceniami czy łamaniem przepisów o czasie pracy. Karalne jest też niewykonanie orzeczenia sądu o przywróceniu do pracy lub o wynagrodzeniu (art. 218 § 3 KK).

Składki, BHP i wypadki - art. 219, 220 i 221 KK

Art. 219 KK penalizuje naruszanie przepisów o ubezpieczeniach społecznych, np. niezgłoszenie wymaganych danych mających wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Art. 220 KK dotyczy bezpieczeństwa pracy: kto odpowiadając za BHP nie dopełnia obowiązków i przez to naraża pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Art. 221 KK przewiduje karę grzywny do 180 stawek dziennych albo ograniczenia wolności za niezawiadomienie w terminie właściwego organu o wypadku przy pracy lub chorobie zawodowej albo za niesporządzenie lub nieprzedstawienie wymaganej dokumentacji.

Jak prawnik pomaga poszkodowanemu pracownikowi

Pełnomocnik ocenia, czy zachowanie pracodawcy wyczerpuje znamiona przestępstwa, czy też jest naruszeniem prawa pracy ściganym w innym trybie. Pomaga przygotować zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, skargę do Państwowej Inspekcji Pracy oraz powództwo do sądu pracy o zaległe wynagrodzenie, odszkodowanie czy przywrócenie do pracy. Część czynów z art. 218 i 220 KK jest ścigana z urzędu, dlatego nawet zawiadomienie złożone przez pracownika może uruchomić postępowanie prowadzone przez prokuraturę.