Przestępstwa przeciwko ochronie informacji - czym zajmuje się adwokat?

Przestępstwa przeciwko ochronie informacji uregulowano w rozdziale XXXIII Kodeksu karnego, w artykułach 265-269b. Obejmują one m.in. ujawnienie informacji niejawnych, bezprawne uzyskanie informacji (tzw. hacking), naruszenie tajemnicy korespondencji oraz niszczenie i zmianę danych informatycznych. Adwokat działający w tym obszarze prowadzi obronę osób oskarżonych o takie czyny, ale również reprezentuje pokrzywdzonych oraz doradza firmom, jak ograniczyć ryzyko odpowiedzialności karnej i naruszeń ochrony danych osobowych. To dziedzina łącząca prawo karne z przepisami o cyberbezpieczeństwie i RODO.

Co reguluje Kodeks karny w art. 265-269b

Najważniejsze przepisy tego rozdziału to: art. 265 (ujawnienie lub wykorzystanie informacji niejawnej o klauzuli "tajne" lub "ściśle tajne"), art. 266 (naruszenie tajemnicy zawodowej i służbowej), art. 267 (bezprawne uzyskanie informacji, w tym hacking i nielegalny dostęp do systemu informatycznego), art. 268 i 268a (bezprawne niszczenie, uszkadzanie lub utrudnianie dostępu do zapisu danych), art. 269 (sabotaż komputerowy uderzający w dane o istotnym znaczeniu dla obronności, bezpieczeństwa lub administracji) oraz art. 269a i 269b (zakłócanie pracy systemów i wytwarzanie tzw. narzędzi hakerskich). Część z tych czynów ściga się na wniosek pokrzywdzonego, co ma znaczenie dla strategii obrony.

Jakie kary grożą za te przestępstwa

Sankcje są zróżnicowane w zależności od czynu. Za bezprawne uzyskanie informacji lub nieuprawniony dostęp do systemu (art. 267 KK) grozi grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Za ujawnienie informacji o klauzuli "tajne" lub "ściśle tajne" (art. 265 § 1 KK) - od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności, a jeśli informację ujawniono osobie działającej w imieniu podmiotu obcego - od 6 miesięcy do 8 lat. Za niszczenie danych (art. 268a KK) grozi kara do lat 3, a za sabotaż komputerowy (art. 269 KK) - od 6 miesięcy do 8 lat. Odrębną, administracyjną odpowiedzialność za naruszenia ochrony danych osobowych przewiduje RODO.

Jak adwokat buduje obronę

Obrona w tych sprawach często opiera się na ocenie legalności i sposobu zabezpieczenia dowodów cyfrowych. Adwokat weryfikuje, czy materiał dowodowy pozyskano zgodnie z procedurą i czy zachowano integralność danych (tzw. łańcuch dowodowy). Istotne bywa wykazanie braku umyślności - wiele incydentów wynika z błędu lub zaniedbania, a nie z zamiaru popełnienia przestępstwa, co wpływa na kwalifikację prawną czynu. Adwokat może też współpracować z biegłym z zakresu informatyki śledczej, który oceni techniczne okoliczności sprawy.