Co grozi za bigamię w Polsce?

Polskie prawo opiera się na zasadzie monogamii — małżeństwo może zawrzeć tylko osoba, która nie pozostaje już w innym związku małżeńskim. Zawarcie kolejnego małżeństwa mimo pozostawania w ważnym związku to bigamia, która jest jednocześnie przestępstwem (Kodeks karny) i przeszkodą małżeńską prowadzącą do unieważnienia małżeństwa (Kodeks rodzinny i opiekuńczy).

Bigamia jako przestępstwo (art. 206 KK)

Zgodnie z art. 206 Kodeksu karnego kto zawiera małżeństwo, pomimo że pozostaje w związku małżeńskim, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Jest to przestępstwo umyślne — sprawca musi obejmować świadomością, że pozostaje już w ważnym związku małżeńskim. Jeżeli ktoś działał w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że jego wcześniejsze małżeństwo wygasło lub nie istnieje, może to wyłączać winę. Przestępstwo ścigane jest z urzędu.

Unieważnienie małżeństwa bigamicznego (art. 13 KRO)

Pozostawanie w innym związku małżeńskim jest przeszkodą małżeńską (art. 13 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Unieważnienia takiego małżeństwa może żądać każdy, kto ma w tym interes prawny. Co istotne — i tu źródłowy artykuł podawał błędną informację — nie można unieważnić nowego małżeństwa z powodu bigamii, jeżeli wcześniejsze małżeństwo ustało lub zostało unieważnione (np. przez rozwód albo śmierć poprzedniego małżonka), chyba że ustanie tego wcześniejszego małżeństwa nastąpiło przez śmierć osoby, która zawarła ponowne małżeństwo, pozostając w poprzednim związku. Sama separacja prawna nie znosi przeszkody bigamii, bo nie rozwiązuje małżeństwa.

Skutki w sprawach rozwodowych i majątkowych

Bigamia może być traktowana jako okoliczność wpływająca na orzeczenie o winie w rozkładzie pożycia w sprawie rozwodowej. Wpływa też pośrednio na kwestie majątkowe, bo unieważnienie małżeństwa bigamicznego oznacza, że nie powstała między 'małżonkami' wspólność majątkowa właściwa dla ważnego związku — do skutków majątkowych stosuje się odpowiednio przepisy o rozwodzie. Każdą taką sytuację warto skonsultować z prawnikiem rodzinnym, bo rozliczenia bywają złożone.