Jakie są kary za fałszowanie recept w Polsce?

Recepta jest dokumentem, dlatego jej podrobienie lub przerobienie podlega odpowiedzialności karnej za fałszowanie dokumentów. Podstawą jest art. 270 § 1 Kodeksu karnego: kto w celu użycia za autentyczny podrabia lub przerabia dokument albo takiego dokumentu używa jako autentycznego, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Co istotne, tej samej karze podlega nie tylko ten, kto receptę sfałszował, ale i ten, kto posługuje się sfałszowaną receptą jako prawdziwą — na przykład próbuje ją zrealizować w aptece.

Kto może wystawiać recepty w Polsce

Prawo do wystawiania recept mają przede wszystkim lekarze i lekarze dentyści, a w określonym zakresie także pielęgniarki i położne posiadające odpowiednie kwalifikacje oraz felczerzy. Zasady te wynikają z Prawa farmaceutycznego oraz ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Recepta musi zawierać dane pacjenta, dane i numer prawa wykonywania zawodu osoby wystawiającej, nazwę i ilość leku oraz datę wystawienia. Posłużenie się danymi lub pieczątką uprawnionej osoby bez jej wiedzy w celu wystawienia recepty również wyczerpuje znamiona fałszerstwa.

Gdzie zgłosić podejrzenie sfałszowanej recepty

Aptekarz, który podejrzewa fałszerstwo, powinien odmówić wydania leku, zatrzymać receptę jako dowód i powiadomić policję. O kradzieży pieczątki lekarskiej należy niezwłocznie zawiadomić okręgową izbę lekarską oraz policję, by ograniczyć jej nadużycie. W przypadku prób wyłudzenia refundacji warto powiadomić również Narodowy Fundusz Zdrowia, a o nieprawidłowościach w obrocie lekami — wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Każde zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa ściganego z urzędu może też trafić bezpośrednio do prokuratury.

Linia obrony w sprawie o fałszowanie recepty

Przestępstwo z art. 270 KK można popełnić wyłącznie umyślnie, w celu użycia dokumentu za autentyczny. Dlatego kluczowa bywa kwestia zamiaru i świadomości. Osoba, która w dobrej wierze realizowała receptę, nie wiedząc, że jest podrobiona, lub padła ofiarą fałszerstwa dokonanego przez kogoś innego, może bronić się brakiem znamion strony podmiotowej. W mniej poważnych wypadkach art. 270 § 2a przewiduje typ uprzywilejowany (wypadek mniejszej wagi) zagrożony łagodniejszą karą. Ocena każdej sprawy zależy od konkretnych okoliczności i materiału dowodowego.