Co grozi za fałszowanie recept lekarskich?

Recepta lekarska jest dokumentem, dlatego jej podrobienie lub przerobienie podlega ogólnym przepisom o fałszerstwie dokumentów. Choć część osób traktuje to jako drobne nadużycie, w świetle Kodeksu karnego jest to przestępstwo zagrożone realną karą pozbawienia wolności. Odpowiada nie tylko ten, kto receptę sfałszował, lecz także ten, kto świadomie posłużył się nią jako prawdziwą.

Odpowiedzialność karna za fałszerstwo recepty (art. 270 KK)

Zgodnie z art. 270 § 1 Kodeksu karnego kto w celu użycia za autentyczny podrabia lub przerabia dokument albo takiego dokumentu jako autentycznego używa, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Recepta mieści się w pojęciu dokumentu, więc przepis ten obejmuje zarówno wystawienie fałszywej recepty, jej przerobienie (np. zmianę dawki czy liczby opakowań), jak i realizację takiej recepty w aptece przez osobę, która wie, że jest sfałszowana. W mniej poważnych przypadkach sąd może zastosować typ wypadku mniejszej wagi (art. 270 § 2a KK).

Dodatkowe konteksty: leki odurzające i refundacja

Jeśli celem fałszerstwa jest uzyskanie środków odurzających lub substancji psychotropowych, sprawca może odpowiadać dodatkowo na podstawie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Gdy fałszerstwo służy wyłudzeniu refundacji ze środków publicznych, w grę może wchodzić także oszustwo (art. 286 KK) lub poświadczenie nieprawdy. Każdy taki przypadek wymaga jednak indywidualnej oceny — kwalifikacja zależy od zamiaru i skutku.

Co robi apteka przy podejrzeniu fałszerstwa

Farmaceuta, który podejrzewa, że recepta jest sfałszowana, powinien odmówić jej realizacji i zabezpieczyć dokument. Kolejne kroki to powiadomienie policji (przestępstwo ścigane z urzędu) oraz, w zależności od sytuacji, kontakt z lekarzem widniejącym na recepcie w celu weryfikacji autentyczności, a także zgłoszenie do właściwego wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Wraz z rozwojem e-recepty (system w gestii Centrum e-Zdrowia) skala klasycznego fałszowania papierowych recept maleje, ale weryfikacja autentyczności pozostaje obowiązkiem zawodowym farmaceuty.