Co grozi za nawoływanie do nienawiści na tle rasowym?

Nawoływanie do nienawiści na tle rasowym nie jest w Polsce wyłącznie kwestią moralną - to przestępstwo opisane w Kodeksie karnym. Wolność słowa nie obejmuje wypowiedzi, które publicznie podżegają do wrogości wobec ludzi ze względu na ich pochodzenie czy wyznanie. Przepisy mają chronić godność człowieka i porządek publiczny, dlatego za tego typu zachowania grozi odpowiedzialność karna.

Co mówi art. 256 Kodeksu karnego

Zgodnie z art. 256 § 1 KK karze podlega ten, kto publicznie propaguje faszystowski lub inny totalitarny ustrój państwa albo nawołuje do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość. Grozi za to grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3. Tej samej karze podlega m.in. produkowanie, rozpowszechnianie lub przechowywanie w celu rozpowszechnienia materiałów o takiej treści. Kluczowy jest element publiczności - wypowiedź musi być dostępna dla nieoznaczonego kręgu odbiorców.

Znieważenie z powodu pochodzenia - art. 257 KK

Od nawoływania do nienawiści odróżnić należy publiczne znieważenie grupy ludności lub konkretnej osoby z powodu jej przynależności narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej albo z powodu bezwyznaniowości, a także naruszenie nietykalności cielesnej z takich pobudek. Czyn ten penalizuje art. 257 KK, a sprawcy grozi kara pozbawienia wolności do lat 3. Te dwa przepisy często bywają stosowane łącznie w jednej sprawie.

Dlaczego liczy się publiczny charakter wypowiedzi

Odpowiedzialność z art. 256 i 257 KK powstaje tylko wtedy, gdy działanie ma charakter publiczny. Prywatna obraza skierowana do jednej osoby, bez możliwości zapoznania się z nią przez szerszy, nieokreślony krąg odbiorców, zwykle nie wypełnia znamion tych przestępstw (choć może rodzić inną odpowiedzialność, np. za znieważenie z art. 216 KK). Coraz większe znaczenie mają media społecznościowe - wpis dostępny publicznie w internecie spełnia przesłankę publiczności.