Co grozi za nielegalną wycinkę drzew? Kary i zasady usuwania drzew

Wycinka drzew w Polsce nie jest dowolna. Zasady reguluje ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, która dla części drzew - zależnie od gatunku i obwodu pnia - wymaga zezwolenia, a dla nieruchomości osób fizycznych w celach niezwiązanych z działalnością gospodarczą wprowadza system zgłoszenia. Usunięcie drzewa bez wymaganej zgody nie jest przestępstwem, lecz wykroczeniem prawa administracyjnego, za które organ nakłada administracyjną karę pieniężną. To rozróżnienie ma znaczenie: postępowanie prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a nie prokurator.

Ile wynosi kara za nielegalne usunięcie drzewa

Mechanizm jest jasny: zgodnie z art. 89 ustawy o ochronie przyrody administracyjna kara pieniężna za usunięcie drzewa lub krzewu bez zezwolenia odpowiada dwukrotności opłaty za usunięcie. Sama opłata zależy od gatunku i obwodu pnia mierzonego na wysokości 130 cm, według stawek z rozporządzenia wykonawczego. Dlatego kara za duże drzewo gatunku objętego wyższą stawką może sięgać dziesiątek tysięcy złotych, a za mniejsze - znacznie mniej. Za uszkodzenie drzewa (np. w obrębie korony) kara wynosi 60% opłaty. Konkretne kwoty zależą więc od pomiaru i obowiązującej tabeli stawek, a nie od jednej uniwersalnej liczby.

Co podwyższa, a co obniża karę

Ustawa przewiduje korekty. Jeżeli ustalenie obwodu lub gatunku usuniętego drzewa jest niemożliwe z powodu usunięcia pnia i braku kłody, dane do wyliczenia kary organ ustala w toku postępowania i powiększa o 50% - to przepis, który w praktyce uderza w próby zatarcia śladów. Z drugiej strony, jeśli usunięto drzewo obumarłe lub złom albo wywrot, karę obniża się o 50%. Ważne, że obowiązują też terminy: karę pieniężną uiszcza się w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna; możliwe jest rozłożenie na raty na zasadach ogólnych Ordynacji podatkowej.

Kiedy potrzebne jest zezwolenie, a kiedy zgłoszenie

Część drzew o mniejszym obwodzie pnia jest zwolniona z obowiązku uzyskania zgody - progi obwodu różnią się w zależności od gatunku i są określone w art. 83f ustawy. Dla osób fizycznych usuwających drzewo z własnej nieruchomości w celach niezwiązanych z działalnością gospodarczą obowiązuje zgłoszenie do organu, który w ciągu określonego terminu może przeprowadzić oględziny i wnieść sprzeciw. Inne zasady dotyczą obszarów i obiektów objętych ochroną konserwatorską - tam usunięcie drzewa może wymagać zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków. Przed wycinką warto sprawdzić aktualne progi, bo były wielokrotnie zmieniane.