Co grozi za wykonywanie prac geodezyjnych bez uprawnień zawodowych?

Zawód geodety w Polsce jest reglamentowany. Samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii - takie jak kierowanie pracami geodezyjnymi, wykonywanie pomiarów sytuacyjno-wysokościowych czy rozgraniczenia nieruchomości - może pełnić wyłącznie osoba posiadająca uprawnienia zawodowe nadane na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wykonywanie tych czynności bez wymaganych uprawnień rodzi konsekwencje dyscyplinarne, cywilne, a w określonych sytuacjach także karne.

Jakie uprawnienia są wymagane do prac geodezyjnych?

Uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii nadaje Główny Geodeta Kraju po spełnieniu warunków określonych w ustawie (m.in. wykształcenie, praktyka zawodowa, zdanie egzaminu). Uprawnienia dotyczą określonych zakresów, np. geodezyjnych pomiarów sytuacyjno-wysokościowych, rozgraniczania i podziałów nieruchomości, geodezyjnej obsługi inwestycji czy redakcji map. Nie każda czynność wymaga uprawnień - jednak samodzielne funkcje, których wyniki trafiają do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, mogą być wykonywane wyłącznie przez osobę uprawnioną lub pod jej kierunkiem.

Jakie sankcje grożą za wykonywanie zawodu bez uprawnień?

Geodeta naruszający przepisy lub standardy zawodowe podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej. Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne przewiduje kary takie jak upomnienie, nagana, zawieszenie możliwości wykonywania uprawnień, a w najpoważniejszych przypadkach ich odebranie. Od orzeczenia dyscyplinarnego przysługuje odwołanie w terminie wskazanym w decyzji. Niezależnie od tego osoba, która błędnym pomiarem wyrządzi szkodę (np. zleceniodawcy lub sąsiadowi), odpowiada cywilnie na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego, dlatego ważne jest ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej.

Kiedy pojawia się odpowiedzialność karna?

Sama praca bez uprawnień geodezyjnych nie jest automatycznie przestępstwem - prowadzi przede wszystkim do odpowiedzialności dyscyplinarnej i cywilnej. Odpowiedzialność karna może natomiast wchodzić w grę przy konkretnych czynach: poświadczeniu nieprawdy w dokumentach geodezyjnych, fałszowaniu dokumentów (art. 270-271 Kodeksu karnego) czy oszustwie (art. 286 k.k.). Złośliwe usunięcie lub przesunięcie znaków granicznych może wyczerpywać znamiona przestępstwa zniszczenia lub usunięcia znaku granicznego (art. 277 k.k.).