Co grozi za nielegalne wykonywanie zawodu ratownika medycznego?

Zawód ratownika medycznego od 22 czerwca 2023 r. jest uregulowany odrębną ustawą z 1 grudnia 2022 r. o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych. Wykonywanie tego zawodu wymaga prawa wykonywania zawodu i wpisu do rejestru prowadzonego przez Krajową Izbę Ratowników Medycznych. Osoba, która udziela świadczeń jako ratownik medyczny bez wymaganych uprawnień, naraża się na odpowiedzialność karną, a samo zdarzenie może rodzić również odpowiedzialność cywilną wobec pokrzywdzonego pacjenta.

Odpowiedzialność karna za pracę bez uprawnień

Ustawa o zawodzie ratownika medycznego zawiera przepisy karne dotyczące wykonywania zadań ratownika bez uprawnień. Co do zasady takie zachowanie jest zagrożone grzywną. Jeżeli sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej albo wprowadza inne osoby w błąd co do posiadania uprawnień, przewidziana jest surowsza sankcja — grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. To istotna różnica w stosunku do samego naruszenia: posłużenie się tytułem ratownika dla zysku lub oszukanie pacjenta traktowane jest poważniej niż jednorazowe, niezarobkowe działanie.

Kiedy w grę wchodzą poważniejsze przepisy Kodeksu karnego

Niezależnie od przepisów branżowych, jeżeli działanie osoby bez uprawnień doprowadzi do narażenia pacjenta na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu albo do realnej szkody, mogą wchodzić w grę przepisy Kodeksu karnego — m.in. narażenie na niebezpieczeństwo (art. 160 k.k.) czy nieumyślne spowodowanie uszczerbku na zdrowiu. Oznacza to, że sankcje mogą się kumulować: odrębnie za samo bezprawne wykonywanie zawodu i odrębnie za skutek wyrządzony pacjentowi.

Jak legalnie wykonywać zawód i jak odzyskać uprawnienia

Aby legalnie pracować jako ratownik medyczny, trzeba ukończyć właściwe kształcenie, posiadać pełną zdolność do czynności prawnych, stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu oraz znać język polski w zakresie niezbędnym do pracy. Osoby, które przez dłuższy czas nie wykonywały zawodu, mogą być zobowiązane do odbycia przeszkolenia uzupełniającego, którego zasady i czas trwania określają przepisy wykonawcze. Szczegółowe warunki wpisu i ewentualnego zawieszenia lub pozbawienia prawa wykonywania zawodu prowadzi i ocenia Krajowa Izba Ratowników Medycznych.