Co grozi za oszustwo kredytowe? Kara z art. 297 Kodeksu karnego

Oszustwo kredytowe to przestępstwo gospodarcze polegające na wyłudzeniu kredytu, pożyczki lub innego instrumentu finansowego przy użyciu nieprawdziwych dokumentów lub informacji. Reguluje je art. 297 Kodeksu karnego. Co istotne, dla bytu tego przestępstwa nie jest konieczne, by bank rzeczywiście wypłacił środki - karalne jest już samo przedłożenie fałszywych dokumentów w celu uzyskania wsparcia finansowego. Poniżej wyjaśniamy zakres odpowiedzialności i możliwości obrony.

Na czym polega oszustwo kredytowe

Zgodnie z art. 297 § 1 k.k. odpowiedzialności karnej podlega ten, kto w celu uzyskania m.in. kredytu, pożyczki, gwarancji, dotacji, subwencji lub zamówienia publicznego przedkłada podrobione, przerobione, poświadczające nieprawdę albo nierzetelne dokumenty lub nierzetelne pisemne oświadczenia dotyczące okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania wsparcia. Art. 297 § 2 k.k. obejmuje też zatajenie - karalne jest niepowiadomienie właściwego podmiotu o powstaniu sytuacji mogącej mieć wpływ na wstrzymanie albo ograniczenie wsparcia. Jest to przestępstwo formalne: liczy się samo działanie, a nie wystąpienie szkody.

Jaka grozi kara

Oszustwo kredytowe z art. 297 § 1 k.k. zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. W praktyce sąd może - przy spełnieniu przesłanek - orzec również karę grzywny lub ograniczenia wolności, a także warunkowo zawiesić wykonanie kary, zwłaszcza wobec sprawcy uprzednio niekaranego. Jeżeli czyn wyczerpuje znamiona także klasycznego oszustwa z art. 286 k.k. (doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem), sprawca może odpowiadać surowiej. Skazanie skutkuje wpisem do Krajowego Rejestru Karnego, co może ograniczać dostęp do niektórych zawodów.

Czynny żal - kiedy można uniknąć kary

Kodeks karny przewiduje istotną furtkę. Zgodnie z art. 297 § 3 k.k. nie podlega karze ten, kto przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie zapobiegł wykorzystaniu wsparcia uzyskanego w sposób opisany w § 1 lub 2, zaspokoił roszczenia pokrzywdzonego albo zrezygnował z dotacji lub zamówienia publicznego. To tzw. czynny żal, który pozwala uniknąć odpowiedzialności karnej, jeżeli sprawca naprawi sytuację, zanim sprawą zajmą się organy ścigania. Skorzystanie z tej instytucji warto skonsultować z obrońcą.

Jak się bronić i o czym pamiętać

Kluczowym elementem obrony jest wykazanie braku zamiaru wprowadzenia w błąd oraz tego, że przedłożone dokumenty były rzetelne i autentyczne, a wszystkie istotne informacje ujawniono. Po przedstawieniu zarzutów warto powstrzymać się od składania pochopnych wyjaśnień, zgromadzić dokumentację kredytową i jak najwcześniej skorzystać z pomocy obrońcy. Adwokat lub radca prawny pomoże ocenić, czy nie zachodzą przesłanki czynnego żalu z art. 297 § 3 k.k. oraz czy kwalifikacja prawna czynu jest prawidłowa.