Co grozi za paserstwo? Art. 291-294 Kodeksu karnego

Paserstwo to przestępstwo polegające na nabyciu rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego, pomocy w jej zbyciu albo na jej przyjęciu lub ukryciu. Polski Kodeks karny rozróżnia paserstwo umyślne (art. 291 KK) i paserstwo nieumyślne (art. 292 KK). Różnica sprowadza się do stanu świadomości sprawcy: czy wiedział, że rzecz pochodzi z przestępstwa, czy też - na podstawie towarzyszących okoliczności - powinien i mógł to przypuszczać. To rozróżnienie ma decydujące znaczenie dla kwalifikacji prawnej i wysokości kary.

Paserstwo umyślne i nieumyślne

Paserstwo umyślne z art. 291 § 1 KK zachodzi, gdy sprawca wie, że rzecz pochodzi z czynu zabronionego. Zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Paserstwo nieumyślne z art. 292 § 1 KK ma miejsce, gdy sprawca na podstawie okoliczności powinien i mógł przypuszczać, że rzecz została uzyskana za pomocą czynu zabronionego - zagrożone jest grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. W wypadku mniejszej wagi obie postacie paserstwa są łagodniej karane (art. 291 § 2 i art. 292 § 2 KK).

Typ kwalifikowany i wykroczenie

Jeżeli przedmiotem paserstwa jest mienie znacznej wartości (przekraczające 200 000 zł), zastosowanie znajduje typ kwalifikowany z art. 294 § 1 KK, zagrożony karą pozbawienia wolności od roku do 10 lat. Z drugiej strony, gdy wartość rzeczy pochodzącej z kradzieży lub przywłaszczenia nie przekracza 800 zł, czyn stanowi nie przestępstwo, lecz wykroczenie z art. 122 Kodeksu wykroczeń, zagrożone aresztem, ograniczeniem wolności albo grzywną. To tzw. czyn przepołowiony - o jego kwalifikacji decyduje wartość mienia. Paserstwo programów komputerowych jest objęte odesłaniem z art. 293 KK.

Linie obrony przy zarzucie paserstwa

Najczęstsza obrona przy paserstwie umyślnym polega na podważeniu, że sprawca wiedział o pochodzeniu rzeczy z przestępstwa - to oskarżenie musi tę wiedzę udowodnić. Pomocne jest wykazanie dobrej wiary: posiadanie faktury lub paragonu, spójna i wiarygodna relacja sprzedawcy, rynkowa (a nie podejrzanie niska) cena. Przy paserstwie nieumyślnym kluczowa jest ocena, czy okoliczności transakcji rzeczywiście powinny były wzbudzić podejrzenie. Dokumentowanie zakupów i weryfikacja sprzedawcy realnie zmniejszają ryzyko zarzutu.