Paserstwo (art. 291–292 KK) – co grozi i jak się bronić przy zarzucie obrotu kradzionym towarem?

Zakup okazyjnej rzeczy, która okazała się kradziona, może skończyć się zarzutem paserstwa. Polskie prawo karze nie tylko świadome nabywanie kradzionego mienia, ale w pewnych sytuacjach również nieostrożność kupującego. Poniżej wyjaśniamy, czym jest paserstwo, jakie kary za nie grożą i na czym opiera się obrona. Materiał ma charakter informacyjny.

Czym jest paserstwo i jakie kary grożą

Paserstwo umyślne (art. 291 KK) polega na nabyciu rzeczy uzyskanej za pomocą czynu zabronionego albo na pomocy w jej zbyciu, ukryciu lub przyjęciu, gdy sprawca wie, że pochodzi ona z przestępstwa. Grozi za nie kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Paserstwo nieumyślne (art. 292 KK) zachodzi, gdy sprawca na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i mógł przypuszczać, że rzecz pochodzi z czynu zabronionego – zagrożone jest grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2, a w wypadku mniejszej wagi łagodniej. Jeżeli przedmiotem paserstwa jest mienie znacznej wartości, kara rośnie – zgodnie z art. 294 KK – do przedziału od roku do 10 lat.

Klucz do obrony: świadomość sprawcy i należyta staranność

Granica między bezkarnym zakupem a paserstwem przebiega przez stan wiedzy i staranność kupującego. Przy paserstwie umyślnym oskarżenie musi wykazać, że sprawca wiedział o przestępnym pochodzeniu rzeczy. Przy paserstwie nieumyślnym ocenia się, czy okoliczności transakcji powinny były wzbudzić podejrzenie – np. rażąco niska cena, brak dokumentów, anonimowy sprzedawca, nietypowe miejsce sprzedaży. Obrona koncentruje się więc na wykazaniu dobrej wiary i rozsądnych kroków sprawdzających: zachowane paragony i faktury, korespondencja ze sprzedawcą, weryfikacja jego tożsamości oraz cena odpowiadająca wartości rynkowej.

Co robić przy zarzucie paserstwa

Jeśli policja traktuje Cię jako podejrzanego, masz prawo odmówić składania wyjaśnień i korzystać z pomocy obrońcy – nikt nie ma obowiązku dostarczać dowodów na swoją niekorzyść. Warto jak najszybciej zabezpieczyć dokumentację zakupu i skontaktować się z adwokatem, który oceni materiał dowodowy, ustali linię obrony i może podnosić brak znamion przestępstwa (np. brak umyślności). Wczesne działanie zwiększa szansę na umorzenie postępowania lub korzystny wyrok.