Jaka jest kara za podpalenie w Polsce?

W polskim prawie karnym nie ma odrębnego przestępstwa o nazwie „podpalenie”. W zależności od skutków czyn ten kwalifikuje się przede wszystkim jako sprowadzenie zdarzenia w postaci pożaru (art. 163 Kodeksu karnego) lub sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa takiego zdarzenia (art. 164 KK), umieszczone w rozdziale XX KK — przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu. Jeśli pożar nie zagraża życiu ani zdrowiu wielu osób, ani mieniu w wielkich rozmiarach, w grę może wchodzić zamiast tego art. 288 KK (zniszczenie cudzej rzeczy).

Art. 163 KK — pożar zagrażający życiu lub mieniu w wielkich rozmiarach

Przepis ten karze sprowadzenie zdarzenia, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, mającego postać między innymi pożaru. Za czyn umyślny (art. 163 § 1 KK) grozi kara pozbawienia wolności od roku do lat 10. Działanie nieumyślne (§ 2) zagrożone jest karą od 3 miesięcy do lat 5. Jeżeli następstwem umyślnego pożaru jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, kara wynosi od 2 do 15 lat (§ 3); przy nieumyślności prowadzącej do takiego skutku — od 6 miesięcy do lat 8 (§ 4).

Art. 164 KK — samo stworzenie zagrożenia pożarem

Odpowiedzialność karna powstaje już na etapie sprowadzenia bezpośredniego niebezpieczeństwa pożaru, jeszcze zanim do niego dojdzie. Zgodnie z art. 164 § 1 KK sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8, a przy działaniu nieumyślnym (§ 2) — karze do lat 3. Co istotne, art. 169 KK przewiduje tzw. czynny żal: sprawca, który dobrowolnie uchylił grożące niebezpieczeństwo, może nie podlegać karze.

Co wpływa na wysokość kary i jak odpowiadają nieletni

Na surowość wyroku wpływają przede wszystkim umyślność, rozmiar szkody oraz skutki dla życia i zdrowia ludzi. Okolicznościami obciążającymi mogą być wcześniejsza karalność czy działanie w zorganizowanej grupie. Wbrew obiegowym poradnikom, w polskim prawie nie funkcjonuje sztywny „próg miliona złotych” przy art. 163 KK — decyduje ocena, czy pożar zagrażał mieniu w wielkich rozmiarach. Nieletni co do zasady odpowiadają na podstawie ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (środki wychowawcze i poprawcze), a nie na zasadach kodeksu karnego, choć w wyjątkowych, najcięższych przypadkach (art. 10 § 2 KK) nieletni po ukończeniu 15 lat może odpowiadać jak dorosły.