Ile wynosi stawka dzienna grzywny i jak sąd ją ustala?

Grzywna w polskim prawie karnym najczęściej wymierzana jest w tzw. stawkach dziennych. Sąd najpierw ustala liczbę stawek (odpowiada za powagę czynu), a następnie wysokość jednej stawki (zależną od sytuacji finansowej sprawcy). Końcowa kwota grzywny to iloczyn tych dwóch wartości. Taki model ma sprawić, by ta sama liczba stawek była realnie dotkliwa zarówno dla osoby o niskich, jak i wysokich dochodach.

Stawka dzienna w Kodeksie karnym

Zgodnie z art. 33 Kodeksu karnego grzywnę wymierza się w stawkach dziennych, określając liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki. Najniższa liczba stawek wynosi 10, a najwyższa 540. Wysokość jednej stawki dziennej nie może być niższa niż 10 zł ani wyższa niż 2000 zł. Ustalając wysokość stawki, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego sytuację rodzinną, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe.

Stawka dzienna w Kodeksie karnym skarbowym

Inne zasady obowiązują przy przestępstwach skarbowych. Zgodnie z art. 23 Kodeksu karnego skarbowego liczba stawek dziennych wynosi od 10 do 720, a wysokość jednej stawki ustala sąd, przy czym nie może być ona niższa niż 1/30 minimalnego wynagrodzenia ani przekraczać jej czterystukrotności. Ponieważ punktem odniesienia jest minimalne wynagrodzenie, konkretne kwoty zmieniają się co roku wraz z jego wzrostem. Dlatego podawanie jednej 'sztywnej' kwoty stawki bywa mylące - zawsze należy sprawdzić wysokość minimalnego wynagrodzenia obowiązującą w dacie czynu i orzekania.

Co, gdy skazany nie płaci grzywny

Jeżeli grzywny nie da się wyegzekwować, sąd może rozłożyć ją na raty, a w dalszej kolejności zamienić na pracę społecznie użyteczną, a ostatecznie orzec zastępczą karę pozbawienia wolności. Skazany, który znalazł się w trudnej sytuacji, powinien jak najszybciej wystąpić do sądu, bo zaniechanie reakcji prowadzi do egzekucji i surowszych konsekwencji.