Jakie są kluczowe przestępstwa przeciwko własności przemysłowej?

Własność przemysłowa - patenty, znaki towarowe, wzory przemysłowe i użytkowe - jest w Polsce chroniona przede wszystkim ustawą z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Naruszenia tych praw rodzą odpowiedzialność cywilną (roszczenia o zaniechanie i odszkodowanie), a w określonych przypadkach także karną. Do najczęstszych czynów należą naruszenie patentu, podrabianie znaków towarowych oraz bezprawne wykorzystanie tajemnicy przedsiębiorstwa.

Naruszenie patentu

Naruszenie patentu polega na wytwarzaniu, używaniu, oferowaniu lub wprowadzaniu do obrotu opatentowanego wynalazku bez zgody uprawnionego. Podstawowym narzędziem ochrony jest droga cywilna: uprawniony z patentu może żądać zaniechania naruszenia, wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści oraz naprawienia szkody (art. 287 Prawa własności przemysłowej). Warto zaznaczyć, że samo naruszenie patentu nie jest w polskim prawie typowym przestępstwem - odpowiedzialność karna na gruncie tej ustawy dotyczy przede wszystkim oznaczeń (znaków towarowych) i fałszywych informacji o ochronie.

Podrabianie i naruszanie znaków towarowych

Najpoważniejsze przepisy karne ustawy dotyczą znaków towarowych. Zgodnie z art. 305 Prawa własności przemysłowej oznaczanie towarów podrobionym znakiem towarowym (lub zarejestrowanym znakiem, którego nie ma się prawa używać) w celu wprowadzenia do obrotu albo obrót takimi towarami podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. Jeżeli sprawca uczynił sobie z tego stałe źródło dochodu albo dopuszcza się czynu wobec towarów o znacznej wartości, grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 5 lat. Ponadto art. 308 penalizuje wprowadzające w błąd oznaczanie wyrobów informacją o ochronie prawnej (np. fałszywe powoływanie się na patent).

Naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa

Tajemnice handlowe (tajemnica przedsiębiorstwa) chroni nie Prawo własności przemysłowej, lecz ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Definicję tajemnicy zawiera jej art. 11, a typ czynu zabronionego - art. 23: kto wbrew obowiązkowi ujawnia lub wykorzystuje cudzą tajemnicę przedsiębiorstwa, wyrządzając poważną szkodę, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. W odróżnieniu od patentu tajemnica nie wymaga rejestracji - jej ochrona zależy od podjęcia odpowiednich działań (umowy o poufności, zabezpieczenia, regulaminy).