Jaka jest kara za naruszenie prawa własności przemysłowej?
Prawo gospodarcze i firmy · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Prawa własności przemysłowej (wynalazki, wzory, znaki towarowe) chronią efekty pracy twórczej i inwestycje przedsiębiorców. Ich naruszenie ma w Polsce dwie płaszczyzny odpowiedzialności: cywilną (roszczenia uprawnionego) oraz karną. Przepisy karne zawiera tytuł X ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Przewidują one za poszczególne czyny grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności. Warto pamiętać, że część z tych przestępstw ścigana jest na wniosek pokrzywdzonego, co oznacza, że to uprawniony decyduje o uruchomieniu postępowania karnego.
Przywłaszczenie autorstwa (art. 303 PWP)
Artykuł 303 ustawy Prawo własności przemysłowej penalizuje przypisanie sobie autorstwa albo wprowadzenie w błąd innej osoby co do autorstwa cudzego projektu wynalazczego (na przykład wynalazku, wzoru użytkowego czy wzoru przemysłowego). Podstawowa sankcja to grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Jeżeli sprawca działa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, zagrożenie rośnie do kary pozbawienia wolności do lat 2. Chodzi tu o ochronę więzi twórcy z jego rozwiązaniem, a nie tylko o aspekt majątkowy.
Nieuprawnione zgłoszenie lub ujawnienie wynalazku (art. 304 PWP)
Art. 304 PWP chroni przed dwiema sytuacjami. Po pierwsze, karze tego, kto nie będąc uprawnionym do uzyskania patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji, zgłasza cudzy projekt wynalazczy w celu uzyskania takiego prawa. Po drugie, sankcjonuje ujawnienie uzyskanej informacji o cudzym projekcie albo niedochowanie obowiązku zachowania go w tajemnicy. Sankcje obejmują grzywnę, karę ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności, a ich zakres zależy od konkretnego typu czynu opisanego w przepisie. Skutkiem takiego działania bywa nie tylko kara, lecz także utrata przez prawowitego twórcę możliwości uzyskania ochrony.
Podrabianie znaków towarowych (art. 305 PWP)
Najczęściej dyskutowanym przestępstwem jest oznaczanie towarów podrobionym znakiem towarowym lub obrót takimi towarami (art. 305 PWP). Typ podstawowy zagrożony jest grzywną, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. W wypadku mniejszej wagi sprawca podlega grzywnie. Jeżeli natomiast sprawca uczynił sobie z popełniania tego przestępstwa stałe źródło dochodu albo dopuszcza się go w stosunku do towaru o znacznej wartości, grozi mu kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 5 lat. To właśnie ten kwalifikowany typ tłumaczy częste w mediach informacje o wieloletnich wyrokach za handel podróbkami na dużą skalę.
Najczęstsze pytania
Czy za handel podróbkami zawsze grozi więzienie?
Nie zawsze. Za typ podstawowy z art. 305 PWP możliwa jest grzywna lub ograniczenie wolności, a w wypadku mniejszej wagi sama grzywna. Kara od 6 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności dotyczy sytuacji, gdy sprawca uczynił sobie z procederu stałe źródło dochodu albo działa wobec towaru o znacznej wartości.
Czy naruszenie znaku towarowego ścigane jest z urzędu?
Przestępstwa z art. 303-305 PWP w typach podstawowych są co do zasady ścigane na wniosek pokrzywdzonego. Oznacza to, że organy ścigania działają dopiero po złożeniu takiego wniosku przez uprawnionego.
Co zrobić po otrzymaniu wezwania do zaprzestania naruszeń?
Nie należy go ignorować. Warto zweryfikować, czy zarzut jest zasadny, sprawdzić zakres i ważność prawa, na które powołuje się nadawca, oraz zgromadzić dokumentację. Przed udzieleniem odpowiedzi rozsądnie jest skonsultować się z prawnikiem od własności intelektualnej, bo nieprzemyślana reakcja może osłabić pozycję w ewentualnym sporze.
Jak najlepiej chronić własne rozwiązania przed naruszeniem?
Podstawą jest formalna rejestracja: zgłoszenie wynalazku do Urzędu Patentowego RP, rejestracja znaku towarowego i wzoru. Dobrym uzupełnieniem są umowy o zachowaniu poufności (NDA) z kontrahentami i pracownikami oraz monitoring rynku pod kątem naruszeń.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę