Nieautoryzowana transakcja na koncie - jakie masz prawa wobec banku?
Prawo konsumenckie · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Oszustwa finansowe w sieci - phishing, kradzież tożsamości czy nieautoryzowane przelewy - dotykają coraz większej liczby klientów banków. Polskie prawo daje jednak ofierze takiej transakcji konkretne uprawnienia. Najważniejsze z nich wynikają z ustawy z 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych, która wdraża europejskie przepisy o ochronie użytkowników usług płatniczych. Poniżej wyjaśniamy, czego możesz żądać od banku i w jakich terminach trzeba działać.
Obowiązek zwrotu i terminy
Zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych, w przypadku wystąpienia nieautoryzowanej transakcji płatniczej dostawca (bank) jest obowiązany niezwłocznie, nie później niż do końca dnia roboczego następującego po dniu stwierdzenia nieautoryzowanej transakcji lub po jej zgłoszeniu, zwrócić płatnikowi kwotę tej transakcji - a w razie obciążenia rachunku, przywrócić go do stanu sprzed transakcji. To tzw. zasada D+1. Bank może wstrzymać zwrot tylko wtedy, gdy ma uzasadnione i należycie udokumentowane podstawy podejrzenia oszustwa po stronie klienta i poinformuje o tym organy ścigania.
Termin na zgłoszenie i rozkład odpowiedzialności
Kluczowy jest termin zgłoszenia. Zgodnie z art. 44 ust. 2 ustawy, jeśli użytkownik nie zgłosi nieautoryzowanej (lub nienależycie wykonanej) transakcji w terminie 13 miesięcy od dnia obciążenia rachunku, jego roszczenia wobec banku wygasają. Co do zasady ciężar wykazania, że transakcja była autoryzowana - lub że klient umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa naruszył obowiązki (np. udostępnił dane logowania) - spoczywa na banku. Płatnik może odpowiadać do równowartości 50 euro za transakcje wykonane skradzionym instrumentem przed jego zastrzeżeniem, chyba że nie mógł stwierdzić utraty instrumentu.
Co robić krok po kroku
Po pierwsze, niezwłocznie zgłoś nieautoryzowaną transakcję bankowi (infolinia, kanały reklamacyjne) i zastrzeż instrument płatniczy. Po drugie, złóż zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa na Policji lub w prokuraturze - oszustwa internetowe i kradzież tożsamości są ścigane karnie. Po trzecie, dokumentuj wszystko: daty, kwoty, korespondencję z bankiem i numery zgłoszeń. Jeśli bank odmówi zwrotu, możesz złożyć reklamację, a po jej wyczerpaniu skierować sprawę do Rzecznika Finansowego (postępowanie polubowne) lub na drogę sądową. Pomoc prawnika pozwala ocenić, czy odmowa banku jest zasadna i jak wykazać brak rażącego niedbalstwa po Twojej stronie.
Najczęstsze pytania
W jakim terminie bank musi zwrócić pieniądze za nieautoryzowaną transakcję?
Co do zasady niezwłocznie, nie później niż do końca dnia roboczego następującego po dniu zgłoszenia lub stwierdzenia nieautoryzowanej transakcji (art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych - zasada D+1). Bank może wstrzymać zwrot tylko przy uzasadnionym, udokumentowanym podejrzeniu oszustwa klienta.
Ile mam czasu na zgłoszenie nieautoryzowanej transakcji?
13 miesięcy od dnia obciążenia rachunku. Po tym terminie roszczenia wobec banku wygasają (art. 44 ust. 2 ustawy o usługach płatniczych). Warto jednak zgłaszać natychmiast, by zwiększyć szanse na odzyskanie środków.
Co zrobić, gdy bank odmawia zwrotu pieniędzy?
Złóż reklamację, a jeśli zostanie odrzucona - skieruj sprawę do Rzecznika Finansowego lub na drogę sądową. To bank musi udowodnić, że transakcja była autoryzowana albo że doszło do rażącego niedbalstwa po Twojej stronie.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę