Posiadanie znacznej ilości narkotyków - jak wygląda obrona w polskim prawie?

Posiadanie środków odurzających lub substancji psychotropowych jest w Polsce przestępstwem. Podstawą odpowiedzialności jest art. 62 ustawy z 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Typ podstawowy zagrożony jest karą pozbawienia wolności do 3 lat. Jeżeli przedmiotem czynu jest znaczna ilość, kara wynosi od roku do 10 lat (art. 62 ust. 2). W wypadku mniejszej wagi sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Czym jest znaczna ilość

Ustawa nie definiuje liczbowo pojęcia znacznej ilości. W orzecznictwie przyjmuje się pomocniczo kryterium, że jest to ilość wystarczająca do jednorazowego odurzenia kilkudziesięciu osób, ale ostateczna ocena należy do sądu i zależy od rodzaju środka, jego stężenia oraz okoliczności sprawy. Powielane w internecie sztywne progi (np. konkretna liczba gramów) nie wynikają z ustawy i mają charakter orientacyjny - nie należy się na nich opierać. Dlatego kwalifikacja jako znaczna ilość bywa przedmiotem sporu i wymaga często opinii biegłego.

Umorzenie postępowania - art. 62a

Jeżeli przedmiotem czynu jest nieznaczna ilość środków przeznaczonych na własny użytek sprawcy, a orzeczenie kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności popełnienia czynu oraz niewielką społeczną szkodliwość, prokurator (a w postępowaniu sądowym - sąd) może umorzyć postępowanie jeszcze przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia (art. 62a ustawy). Ten przepis dotyczy jednak małych ilości na własny użytek, a nie ilości znacznych.

Strategie obrony i leczenie zamiast kary

Najczęstsze kierunki obrony to: wykazanie, że ilość była przeznaczona na własny użytek (a nie do obrotu), kwestionowanie legalności i prawidłowości czynności procesowych (przeszukanie, zatrzymanie rzeczy) oraz podważanie kwalifikacji ilości jako znacznej. Osoby uzależnione mogą skorzystać z rozwiązań leczniczych - sąd może zawiesić postępowanie i skierować sprawcę na leczenie lub rehabilitację (art. 72 i 73 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii), co przy pomyślnym przebiegu terapii wpływa na sposób zakończenia sprawy.