Wezwanie z art. 190a KK (uporczywe nękanie) - jak reagować?

Wezwanie organów ścigania w sprawie o uporczywe nękanie (stalking) z art. 190a Kodeksu karnego to sygnał, że toczy się postępowanie, w którym możesz występować jako podejrzany albo jako świadek. Najważniejsze jest, by nie ignorować pisma, ustalić, w jakim charakterze zostałeś wezwany, i przed złożeniem wyjaśnień skonsultować się z obrońcą. Poniżej tłumaczymy, jak rozumiane jest to przestępstwo i jakie masz realne uprawnienia.

Czym jest uporczywe nękanie w rozumieniu art. 190a KK

Stalking polega na uporczywym nękaniu innej osoby lub osoby jej najbliższej, które wzbudza u niej uzasadnione poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo istotnie narusza jej prywatność. Tym samym przepisem objęte jest podszywanie się pod inną osobę (wykorzystanie jej wizerunku lub danych) w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej, czyli tzw. kradzież tożsamości. Dla bytu przestępstwa istotny jest powtarzalny charakter zachowań oraz obiektywnie uzasadniona reakcja pokrzywdzonego, a nie wyłącznie intencja sprawcy. Ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego, z wyjątkiem sytuacji, gdy następstwem czynu była próba samobójcza.

Jakie kary grożą za stalking

Po nowelizacji obowiązującej od 2020 r. typ podstawowy z art. 190a § 1 KK zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat (wcześniej groziły maksymalnie 3 lata - dlatego starsze opracowania bywają nieaktualne). Tak samo karane jest podszywanie się pod inną osobę z § 2. Jeżeli następstwem nękania lub kradzieży tożsamości jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, sprawca podlega karze od 2 do 15 lat pozbawienia wolności (§ 3). Sąd może też orzec środki karne, np. zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonym lub zakaz zbliżania się.

Co zrobić po otrzymaniu wezwania

Po pierwsze, sprawdź w wezwaniu, czy jesteś wzywany jako podejrzany, czy jako świadek - od tego zależą Twoje uprawnienia i obowiązki. Jako podejrzany masz prawo do odmowy składania wyjaśnień i prawo do obrońcy; nie musisz dowodzić swojej niewinności, bo ciężar dowodu spoczywa na oskarżycielu. Po drugie, zachowaj i uporządkuj wszelką korespondencję oraz zapisy kontaktów z osobą zgłaszającą - mogą one wyjaśnić kontekst. Po trzecie, zaprzestań kontaktów, których dotyczy zarzut. Najlepiej jeszcze przed przesłuchaniem skonsultować się z adwokatem lub radcą prawnym, który pomoże przygotować linię obrony i oceni materiał dowodowy.