Co grozi za ujawnienie tajemnicy przedsiębiorstwa lub tajemnicy zawodowej?

Ujawnienie poufnych informacji firmowych przez pracownika lub kontrahenta może pociągać za sobą zarówno odpowiedzialność cywilną, jak i karną. Warto rozróżnić pojęcia: "tajemnica służbowa" to kategoria z prawa publicznego (informacje niejawne), natomiast w obrocie gospodarczym chodzi najczęściej o tajemnicę przedsiębiorstwa oraz tajemnicę zawodową, której naruszenie obwarowane jest sankcją z art. 266 Kodeksu karnego. Pierwotny tekst mieszał te pojęcia – poniżej wyjaśniamy je zgodnie z polskim prawem.

Czym jest tajemnica przedsiębiorstwa

Definicję zawiera art. 11 ust. 2 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (UZNK). Są to informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne mające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji ani łatwo dostępne, a uprawniony podjął – przy zachowaniu należytej staranności – działania w celu utrzymania ich w poufności. Mogą to być np. bazy klientów, receptury, procesy produkcyjne czy strategie cenowe. Sam fakt, że firma uważa coś za tajne, nie wystarczy – kluczowe są realne środki ochrony (umowy NDA, ograniczenie dostępu).

Roszczenia cywilne i przedawnienie

Przy naruszeniu tajemnicy przedsiębiorstwa poszkodowany może na podstawie art. 18 UZNK żądać m.in. zaniechania niedozwolonych działań, usunięcia ich skutków, złożenia oświadczenia odpowiedniej treści (np. przeprosin), naprawienia szkody na zasadach ogólnych oraz wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści. Roszczenia z tytułu czynów nieuczciwej konkurencji przedawniają się z upływem 3 lat (art. 20 UZNK). Pierwotny tekst podawał limit "do 200 000 PLN" – to liczba zmyślona, UZNK nie przewiduje takiego pułapu; wysokość odszkodowania ustala się według rzeczywistej szkody i zasad ogólnych Kodeksu cywilnego.

Odpowiedzialność karna

Karę za naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa przewiduje art. 23 UZNK – kto wbrew obowiązkowi ujawnia lub wykorzystuje cudzą tajemnicę przedsiębiorstwa, wyrządzając poważną szkodę, podlega grzywnie, ograniczeniu wolności albo pozbawieniu wolności do lat 2. Odrębną podstawą jest art. 266 KK, który karze ujawnienie informacji, z którą sprawca zapoznał się w związku z pełnioną funkcją, wykonywaną pracą lub działalnością – również grzywną, ograniczeniem wolności albo pozbawieniem wolności do lat 2 (§ 1). Surowiej (do 5 lat) traktowane jest ujawnienie informacji niejawnych o klauzuli "tajne" lub "ściśle tajne" (art. 265 KK). Ściganie czynu z art. 266 § 1 KK następuje na wniosek pokrzywdzonego.