Co grozi za uprawę konopi w Polsce? Kary, konopie włókniste i medyczne

Uprawa konopi w Polsce jest co do zasady zakazana i zagrożona karą - wyjątkiem są konopie włókniste uprawiane na ściśle określonych zasadach. Przepisy zawiera ustawa z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Wyjaśniamy, jakie kary grożą za nielegalną uprawę, czym różnią się konopie włókniste od marihuany oraz na czym polega legalna uprawa konopi przemysłowych po zmianach z 2022 roku.

Kary za nielegalną uprawę konopi (art. 63 ustawy)

Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, kto wbrew przepisom uprawia konopie inne niż włókniste, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. Jeżeli uprawa może dostarczyć znacznej ilości ziela konopi innych niż włókniste, sprawca podlega surowszej karze - pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8 (art. 63 ust. 3). Co istotne, karalna jest sama uprawa, niezależnie od późniejszego przeznaczenia rośliny, a do popełnienia czynu może wystarczyć nawet niewielka liczba roślin. Zamiar (np. na własny użytek wobec celu zarobkowego) wpływa na ocenę sprawy i wymiar kary.

Konopie włókniste - kiedy uprawa jest legalna

Konopie włókniste (siewne) można uprawiać legalnie, jeśli spełni się wymogi ustawy. Kluczowy jest niski poziom THC. Od nowelizacji obowiązującej od 7 maja 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 763) dopuszczalny limit podniesiono z 0,2% do 0,3% sumy delta-9-THC i kwasu tetrahydrokannabinolowego. Zmieniły się też zasady administracyjne: zamiast corocznego zezwolenia konieczny jest wpis do rejestru producentów i podmiotów skupujących prowadzonego przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR). Należy także korzystać z certyfikowanego materiału siewnego odmian dopuszczonych do uprawy.

Konopie medyczne - bez uprawy domowej

Rosnące zainteresowanie marihuaną medyczną nie oznacza prawa do domowej uprawy. W Polsce pacjent może otrzymać surowiec konopny w aptece na podstawie recepty, jednak samodzielna uprawa konopi innych niż włókniste pozostaje zakazana, nawet w celach leczniczych. Surowiec do produkcji leków pochodzi z legalnych, kontrolowanych źródeł. Próba uprawy w domu - również "na własne potrzeby" - naraża na odpowiedzialność karną z art. 63 ustawy.

Możliwe złagodzenie odpowiedzialności

W określonych sytuacjach prawo karne dopuszcza łagodniejsze rozstrzygnięcia. Przy niewielkiej ilości i braku celu zarobkowego prokurator może rozważyć warunkowe umorzenie postępowania, a sąd zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary lub środki probacyjne, zwłaszcza wobec osoby uzależnionej (ustawa przewiduje tu szczególne mechanizmy, np. leczenie zamiast kary). Należy jednak ostrożnie podchodzić do informacji o "ostrzeżeniach zamiast kar" - polskie prawo nie zna formalnego ostrzeżenia policyjnego za uprawę; chodzi raczej o uznaniowe decyzje procesowe organów. Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny prawnika.