Jak długo może trwać zatrzymanie przez policję? 48 i 72 godziny wyjaśnione

Najczęstsze nieporozumienie dotyczące zatrzymania przez policję brzmi: "policja może mnie trzymać tylko 24 godziny". To nieprawda. Zgodnie z polskim prawem zatrzymanie przez policję może trwać do 48 godzin, a jeśli prokurator wystąpi do sądu o tymczasowe aresztowanie, sąd ma jeszcze do 24 godzin na decyzję – łącznie maksymalnie 72 godziny. Po przekroczeniu tych terminów osoba musi zostać natychmiast zwolniona. Te granice gwarantuje art. 41 Konstytucji RP oraz art. 248 Kodeksu postępowania karnego.

Maksymalny czas zatrzymania: 48 i 72 godziny

Reguła wynika z art. 248 Kodeksu postępowania karnego. Zatrzymanego należy zwolnić, gdy ustanie przyczyna zatrzymania, a także jeżeli w ciągu 48 godzin od chwili zatrzymania przez uprawniony organ nie zostanie on przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o tymczasowe aresztowanie. Jeśli policja (przez prokuratora) zdąży przekazać osobę do sądu w tym czasie, sąd ma dodatkowe 24 godziny na wydanie i ogłoszenie postanowienia o tymczasowym areszcie. W praktyce daje to maksymalnie 72 godziny od zatrzymania do decyzji sądu. Po upływie 48 godzin bez przekazania do sądu albo po 24 godzinach w dyspozycji sądu bez postanowienia – zatrzymany odzyskuje wolność.

Kiedy policja w ogóle może zatrzymać

Zatrzymanie nie jest dowolne. Zgodnie z art. 244 Kodeksu postępowania karnego policja może zatrzymać osobę podejrzaną, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo, oraz zachodzi obawa ucieczki, ukrycia się, zatarcia śladów albo nie można ustalić jej tożsamości. Funkcjonariusz musi niezwłocznie poinformować zatrzymanego o przyczynach zatrzymania i o jego prawach. Z czynności sporządza się protokół. Co istotne, ten reżim dotyczy podejrzanych o przestępstwo – inaczej wyglądają zasady przy wykroczeniach i przy doprowadzeniu do wytrzeźwienia, gdzie obowiązują odrębne podstawy i terminy.

Prawa zatrzymanego

Zatrzymanemu przysługuje pakiet gwarancji. Ma prawo do niezwłocznego kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym i do rozmowy z nim (art. 245 Kodeksu postępowania karnego), prawo do poinformowania o przyczynie zatrzymania, prawo do milczenia (nie musi składać wyjaśnień ani odpowiadać na pytania, art. 175 KPK), prawo do zawiadomienia osoby najbliższej oraz prawo do niezbędnej pomocy medycznej. Wszystkie te uprawnienia funkcjonariusz ma obowiązek przedstawić przed czynnościami. Warto z nich realnie korzystać – zwłaszcza z prawa do obrońcy i milczenia.