Czym różni się oszustwo (art. 286 k.k.) od oszustwa kredytowego (art. 297 k.k.)?

Art. 286 k.k. wymaga doprowadzenia pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i osiągnięcia korzyści majątkowej. Art. 297 k.k. penalizuje samo przedłożenie fałszywych lub nierzetelnych dokumentów w celu uzyskania m.in. kredytu czy pożyczki, niezależnie od powstania szkody.

Gdzie zgłosić, że ktoś wziął kredyt na moje dane?

Najpierw do banku lub instytucji pożyczkowej, by wstrzymać działania, a następnie na policję lub do prokuratury – składając zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Warto też zastrzec PESEL i dokumenty oraz sprawdzić wpisy w biurach informacji kredytowej.

Czy mogę zastrzec swój numer PESEL, żeby uniknąć wyłudzeń?

Tak. W Polsce funkcjonuje rejestr zastrzeżeń numeru PESEL – zastrzeżenie utrudnia zaciągnięcie zobowiązania na cudze dane, bo instytucje finansowe mają obowiązek weryfikacji statusu zastrzeżenia. Zastrzeżenie i jego cofnięcie wykonuje się samodzielnie, m.in. przez aplikację lub urząd.

Po czym poznać wyłudzenie kredytu i oszustwo bankowe?

Prawo karne · 1 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl

Wyłudzenia kredytów i oszustwa bankowe często zaczynają się od kradzieży lub przejęcia danych osobowych. Sprawca zaciąga zobowiązanie na cudze nazwisko albo nakłania ofiarę do niekorzystnej decyzji finansowej. Wczesne rozpoznanie sygnałów ostrzegawczych pozwala ograniczyć szkodę i szybciej uruchomić ochronę prawną.

Sygnały, które powinny wzbudzić czujność

Najczęstsze oznaki to: nieoczekiwane opłaty lub raty na wyciągach, których nie rozpoznajemy; powiadomienia o kontach lub pożyczkach, których nie zakładaliśmy; nagły, niewyjaśniony spadek zdolności kredytowej albo wiele zapytań kredytowych w krótkim czasie; niespójności w danych osobowych na dokumentach. Niepokoić powinny też silna presja czasu i obietnice 'gwarantowanego' kredytu bez sprawdzania historii – to typowe techniki oszustów.

Jakie przepisy chronią przed wyłudzeniem

Podstawowe znaczenie mają przepisy Kodeksu karnego. Oszustwo, czyli doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, to art. 286 k.k. (kara od 6 miesięcy do 8 lat). Wyłudzenie kredytu lub pożyczki przez przedłożenie fałszywych lub nierzetelnych dokumentów to oszustwo kredytowe z art. 297 k.k. (kara od 3 miesięcy do 5 lat). Posłużenie się cudzymi danymi w celu wyrządzenia szkody majątkowej lub osobistej może wyczerpywać znamiona z art. 190a § 2 k.k. (tzw. kradzież tożsamości).

Co zrobić, gdy padło się ofiarą

Należy działać szybko. Po pierwsze, zgłosić sprawę w banku i zażądać wstrzymania nieautoryzowanych transakcji. Po drugie, złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na policji lub w prokuraturze. Po trzecie, zabezpieczyć dane osobowe – warto zastrzec numer PESEL oraz dokumenty, monitorować raporty w biurach informacji kredytowej i gospodarczej, a w razie potrzeby skorzystać z pomocy prawnika. Całą korespondencję i zgłoszenia trzeba dokumentować.

Najczęstsze pytania

Czym różni się oszustwo (art. 286 k.k.) od oszustwa kredytowego (art. 297 k.k.)?
Art. 286 k.k. wymaga doprowadzenia pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i osiągnięcia korzyści majątkowej. Art. 297 k.k. penalizuje samo przedłożenie fałszywych lub nierzetelnych dokumentów w celu uzyskania m.in. kredytu czy pożyczki, niezależnie od powstania szkody.
Gdzie zgłosić, że ktoś wziął kredyt na moje dane?
Najpierw do banku lub instytucji pożyczkowej, by wstrzymać działania, a następnie na policję lub do prokuratury – składając zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Warto też zastrzec PESEL i dokumenty oraz sprawdzić wpisy w biurach informacji kredytowej.
Czy mogę zastrzec swój numer PESEL, żeby uniknąć wyłudzeń?
Tak. W Polsce funkcjonuje rejestr zastrzeżeń numeru PESEL – zastrzeżenie utrudnia zaciągnięcie zobowiązania na cudze dane, bo instytucje finansowe mają obowiązek weryfikacji statusu zastrzeżenia. Zastrzeżenie i jego cofnięcie wykonuje się samodzielnie, m.in. przez aplikację lub urząd.

Podstawa prawna i źródła

Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.

Masz podobną sprawę?

Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.

Zgłoś sprawę