Jaka jest kara za 1 kg tytoniu bez akcyzy?

Posiadanie lub nabycie tytoniu bez wymaganych znaków akcyzy nie jest w polskim prawie zwykłym wykroczeniem porządkowym - to czyn z Kodeksu karnego skarbowego (KKS). O tym, czy odpowiemy za wykroczenie skarbowe, czy za przestępstwo skarbowe, decyduje przede wszystkim wartość uszczuplonej (niezapłaconej) akcyzy, a nie sama waga tytoniu.

Granica między wykroczeniem a przestępstwem skarbowym

Kluczowe pojęcie to tzw. ustawowy próg, zdefiniowany w art. 53 § 6 KKS jako pięciokrotność minimalnego wynagrodzenia. W 2025 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4666 zł brutto, więc próg ten to 23 330 zł. Jeśli wartość uszczuplonej należności publicznoprawnej (akcyzy) nie przekracza tego progu, czyn jest co do zasady wykroczeniem skarbowym. Po przekroczeniu progu mamy do czynienia z przestępstwem skarbowym, zagrożonym surowszymi karami. W przypadku tytoniu do palenia akcyza jest wysoka, dlatego nawet stosunkowo niewielka ilość może zbliżyć się do progu - choć dokładny wynik zależy od aktualnych stawek akcyzy.

Grożące kary

Paserstwo akcyzowe oraz posiadanie wyrobów bez znaków akcyzy może być kwalifikowane m.in. z art. 65 i art. 91 KKS. Za wykroczenie skarbowe grozi grzywna kwotowa (mieszcząca się w przedziale od jednej dziesiątej do dwudziestokrotności minimalnego wynagrodzenia). Za przestępstwo skarbowe grozi grzywna wymierzana w stawkach dziennych, a w poważniejszych przypadkach także kara pozbawienia wolności. Niezależnie od kwalifikacji sąd orzeka przepadek wyrobów tytoniowych pozbawionych znaków akcyzy. Na wymiar kary wpływają m.in. wcześniejsza karalność oraz zamiar (np. dalsza odsprzedaż).

Wezwanie z urzędu celno-skarbowego

Jeśli funkcjonariusze Krajowej Administracji Skarbowej zatrzymają przesyłkę z nielegalnym tytoniem (np. z zakupu w internecie), odbiorca może otrzymać wezwanie w charakterze podejrzanego lub świadka. W toku czynności zwykle pyta się o źródło zakupu i ewentualne powiązania. Warto pamiętać, że nieświadomość nielegalnego pochodzenia towaru bywa podnoszona jako element obrony, ale nie zwalnia automatycznie z odpowiedzialności - ocena należy do organu i sądu. W razie wezwania rozsądnie jest skonsultować się z obrońcą specjalizującym się w sprawach karno-skarbowych.